Να «οδηγούμε» το μαθητή στη χρήση της φαντασίας του - Ένωση Εκπαιδευτικών Εικαστικών Μαθημάτων

Τα τελευταία χρόνια με τη συνεχή μείωση των ωρών διδασκαλίας του μαθήματος, υποβαθμίζεται ουσιαστικά η ποιότητα της δουλειάς μας.
Εδώ φαίνεται ότι από πλευράς Υπουργείων, είτε δεν έχει κατανοηθεί η αξία της Αισθητικής Αγωγής, είτε έχουν αντιληφθεί τη βαθύτερη σημασία της στη διάπλαση του χαρακτήρα των παιδιών (ευαισθησία, κριτική αμφισβήτηση, ατομική δημιουργία) και άρα της επικινδυνότητάς της για το κατεστημένο.

Να υπολογίσουμε ακόμη ότι η προσωπική εικαστική μας δημιουργία δεν μας αφήνει περιθώρια για πολύωρες εξωσχολικές προετοιμασίες του μαθήματος. Ότι το Γυμνάσιο δεν είναι Σχολή Καλών Τεχνών και τα παιδιά στέλνονται να αποκτήσουν γενικές γνώσεις. Έτσι το επίπεδο της διδασκαλίας πρέπει να είναι ανάλογο του ενδιαφέροντός τους. Ότι πρέπει να αποδώσει η πλειοψηφία της τάξης και όχι μόνο τα «ταλέντα». Ότι με μιαν ώρα τη βδομάδα σε κάθε τάξη μέσα σ’ ένα στείρο σχολικό περιβάλλον θα πρέπει το μάθημα να οδηγείται να λειτουργεί κυρίως σαν προοδευτικό αντίβαρο στα «θετικά» μαθήματα.

Έτσι εδώ δεν δίνεται μια μέθοδος «συνταγή» με έτοιμες λύσεις αλλά προτείνεται ένας τρόπος προβληματισμού, δηλαδή: Να μην καθοδηγούνται τα παιδιά συνεχώς, αλλά να αφήνονται ελεύθερα να εκφραστούν, για να διαμορφώνουν το προσωπικό τους στυλ. Οι ελάχιστες επεμβάσεις μας θα βασίζονται στις απορίες τους και θα το αποτρέπουν από τις στεγνές αντιγραφές και την τυποποίηση, κύριο χαρακτηριστικό της προηγούμενης ζωγραφικής τους, και θα το «οδηγούν» στη χρήση της φαντασίας τους μέσα από απλές έρευνες -συζητήσεις. Και καθώς το επίπεδο μόρφωσης και ενδιαφερόντων των παιδιών αλλάζουν στις διάφορες αστικές ή επαρχιακές περιοχές, αντί να ακολουθούμε τη μέθοδο του Προκρούστη σωστότερο είναι στο πρακτικό επίπεδο να εφαρμόζουμε εύπλαστες μεθόδους ανάλογα με τις συνθήκες.

Σαν υλικά, μάλλον προτιμότερα είναι τα πινέλα και οι νερομπογιές. Μερικά παραδείγματα:

α) Στην προσπάθεια να αντιληφθεί το παιδί τη διαλεκτική σύνδεση μορφής - περιεχομένου σαν έκφραση ή μήνυμα και να μην μένει μόνο σε φορμικές μελέτες, γίνονται μια σειρά από εκτεταμένες συζητήσεις κοινωνικής κριτικής (η Πόλη, η Μόλυνση, τα Ναρκωτικά, η Διασκέδασή μας. Ενάντια στον Πόλεμο, Πυρηνική Ενέργεια; ΟΧΙ Ευχαριστώ!, τα Δικαιώματα του Παιδιού κ.τ.λ.) και κατόπιν τις εκφράζουν εικαστικά.

Μπορούμε να βγούμε από το σχολείο κάνοντας μια βόλτα στη γειτονιά. Να παρατηρήσουμε

τι χαρακτήρα έχει, γιατί είναι κατασκευασμένα με τον άλφα ή το βήτα τρόπο ή τι άνθρωποι τα κατοικούν, αν έχουν πάρκα, χώρους αναψυχής και τι είδους (μπαρ, λέσχες, συλλόγους κτλ.)

τι της λείπει, τι θα μπορούσε να βελτιωθεί. Στόχος μας να ζωγραφιστεί αυτή η κατάσταση.

β) Ζωγραφίζουμε μέσα ή έξω από το σχολείο μια τοιχογραφία. Αρχίζουμε συμφωνώντας σ’ ένα θέμα και τα παιδιά διαλέγουν το έργο που θεωρούν καλύτερο απ’ όσα φτιάχτηκαν.

Προετοιμάζουμε τον τοίχο (γυαλοχάρτισμα-άσπρο πλαστικό) και με κάνναβο μεταφέρουν το σχέδιο και χρωματίζουν με πλαστικά για τοίχους. Εργάζονται όλα τα παιδιά που επί 3—4 ημέρες δεν παρακολουθούν τα άλλα μαθήματα.

Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα να επεμβαίνουν στο χώρο-ταμπού του σχολικού κτιρίου διαμορφώνοντας την αισθητική του και όχι όπως συνήθως να το καταστρέφουν αντιδρώντας. Βγαίνουν από την τάξη-φυλακή, ελευθερώνονται από την ώρα και το κουδούνι, εργάζονται και δημιουργούν συλλογικά και τελικά φτιάχνουν κάτι με κέφι που αναγνωρίζεται από τους ίδιους σαν ωραίο και εντυπωσιακό.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΙΓΑΛΑΣ
Γυμνάσιο Λαυρίου

[ Πίσω ]