|
Αξίες και στόχοι στην Καλλιτεχνική Παιδεία |
|
|
|
20.09.08 |
|
Σελίδα 8 από 8
Υπάρχει και ένα πρόγραμμα έρευνας για αυτούς που αποβλέπουν στο διδακτορικό. Το λέω αυτό γιατί είναι πάρα πολύ σπουδαίο για ένα νέο καθηγητή της Καλλιτεχνικής Αγωγής να δει τα πράγματα σφαιρικά. Το Σεπτέμβριο αυτού του χρόνου περίπου 50 σπουδαστές, απόφοιτοι του τμήματος Τέχνης-Design ήρθαν στο Πανεπιστήμιο, οι μισοί από τη Σχολή Καλών Τεχνών (δηλαδή ζωγράφοι και γλύπτες), λιγότεροι ήταν όσοι είχαν διδαχθεί σχέδιο μόδας ή βιομηχανικό σχέδιο ή design εσωτερικού χώρου ή γραφικές τέχνες και υπήρχε ίσως ένας αρχιτέκτονας-και ένας-δυο που είχαν διδαχθεί Ιστορία Τέχνης.
Και πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι όλα αυτά είναι γνώσεις που θα έπρεπε να τις έχουν όλοι όσοι θα ήθελαν να διδάξουν τέχνη στους αυριανούς πολίτες. Έτσι, λοιπόν ο ζωγράφος πρέπει να έχει ιδέα από γραφικό design και από βιομηχανικό σχέδιο και ο αργυροχόος πρέπει να ξέρει κάτι από την Ιστορία της Τέχνης. Ένα από τα πρωταρχικά προβλήματα είναι: πως πρέπει να διευρύνουμε τις γνώσεις των αυριανών καθηγητών της τέχνης. Κάθε δάσκαλος πρέπει πρώτα απ’ όλα, να ξέρει το θέμα που πρόκειται να διδάξει, πράγμα που φαίνεται απλό. Η γνώση του θέματος και μόνο δεν είναι αρκετή, γιατί μπορεί κάποιος να γνωρίζει πολλά πράγματα για την τέχνη και το design αλλά αυτό δεν αρκεί. Επομένως πρώτο είναι το θέμα και δεύτερο το πως πρέπει να διδαχθεί αυτό το θέμα, ώστε να εφαρμοσθεί μέσα στο αναλυτικό πρόγραμμα. Και, τρίτο, είναι η διδακτική ικανότητα που πρέπει να έχει ο δάσκαλος που θα διδάξει το θέμα. Ένα από τα γνωρίσματα των καθηγητών των καλλιτεχνικών μαθημάτων είναι ότι συνήθως διαφωνούν, μολονότι, στην εφαρμογή συμφωνούν περισσότερο παρά διαφωνούν.
Ένα από τα χαρακτηριστικά του επαγγελματία καθηγητή Καλλιτεχνικής Αγωγής είναι πως αναγνωρίζει ότι έχει μεγαλύτερη ευθύνη απέναντι στο νεαρό μαθητή, παρά απέναντι στην ίδια του την ιδιοσυγκρασία. Αισθάνεται κανείς πιο δυνατός όταν συμφωνεί με άλλους, παρά όταν διαφωνεί. Σημασία έχει το ότι θα πρέπει οι καθηγητές να συμφωνούν για το σκοπό αυτό. Και πρέπει να συμφωνήσουμε γενικά, για τους σκοπούς της Καλλιτεχνικής Αγωγής, ώστε να μπορέσουμε να συνεργασθούμε και να χρησιμοποιεί ο ένας τις εμπειρίες και τη γνώση του άλλου.
Μπορούμε λοιπόν να συμφωνήσουμε ότι υπάρχει ένα πλήρες φάσμα στόχων για το πρόγραμμα της Καλλιτεχνικής Αγωγής. Όλοι αυτοί οι στόχοι είναι εξίσου σημαντικοί για τα νεαρά άτομα και δεν μπορούμε να πούμε ότι ένας είναι πιο σπουδαίος από τον άλλο. Ίσως ο πιο σπουδαίος στόχος να είναι η ανάπτυξη μιας ευρύτερης κατανόησης του νοήματος της σημασίας και της συμβολής της τέχνης, της χειροτεχνίας και του design στη σύγχρονη κουλτούρα. Επομένως ο δεύτερος στόχος είναι να αναπτυχθούν οι αντιληπτικές δυνατότητες που θα οδηγήσουν στην ευαισθητοποίηση απέναντι στις οπτικές ή απτικές ποιότητες και ακόμη στον εμπλουτισμό της εμπειρίας της τέχνης, της χειροτεχνίας και του design.
Ο τρίτος στόχος είναι ανάπτυξη βάσεων για ένα ενημερωμένο αισθητικό κριτήριο, ατομικό και συλλογικό, καθώς και η ικανότητα αξιολόγησης και συνειδητοποίησης της πολιτιστικής κληρονομιάς αυτής της κοινωνίας καθώς και άλλων κοινωνιών του παρόντος και του παρελθόντος.
Τέταρτος στόχος είναι η ανάπτυξη της ικανότητας για άρθρωση και μετάδοση ιδεών, γνωμών και συναισθημάτων σχετικών με την τέχνη, τη χειροτεχνία και το design. Μερικά παιδιά αναπτύσσουν ικανότητες σε διαφορετικά θέματα γρηγορότερα από άλλα παιδιά, λ.χ. καταπιάνονται με αρκετή ευαισθησία να κάνουν εργασίες σχετικές με τις τρεις διαστάσεις. Αν το μόνο που κάνει κάθε σχολείο είναι να παράγει ζωγράφους, τότε δεν κάνει καλή δουλειά. Το ίδιο, αν κάποιο σχολείο παράγει μόνο κεραμοποιούς, τότε και αυτό δεν κάνει καλή δουλειά. Η τέχνη και το design είναι ένα πολυδιάστατο πεδίο. Οι δραστηριότητες στις οποίες αναφέρονται αυτοί οι στόχοι περιλαμβάνουν την κατασκευή, την παρατήρηση, τη σκέψη, τη συζήτηση, το συναίσθημα, τη γνώση και την απόκριση στην τέχνη, τη χειροτεχνία και το design. Η πραγματοποίηση αυτών των στόχων εξαρτάται από τη διαμόρφωση μιας σειράς θεμελιωδών εννοιών σχετικών με τη φύση της τέχνης, της χειροτεχνίας και του design. Επομένως πρέπει να συμφωνήσουμε ότι είναι πολύ σπουδαίο το να μιλάμε μέσα στην τάξη για τέχνη. Σ’ αυτήν την περιοχή έχουμε τέσσερις συσχετισμένες και αλληλοεπηρεαζόμενες περιοχές της καλλιτεχνικής δραστηριότητας που είναι η εκφραστική παραγωγική, η αντιληπτική περιοχή, η αναλυτική κριτική και η ιστορική - πολιτισμική περιοχή. Και αυτές οι τέσσερις περιοχές είναι πολυσύνθετες και συνδέονται στενά μεταξύ τους. Το σπουδαίο σημείο είναι, πρέπει να συμφωνήσουμε, ότι θα συμφωνήσουμε σ’ αυτόν τον τρόπο εργασίας. Συνοψίζοντας, θέλω να πω ότι κανείς δεν μπορεί να πει ότι θα διδάξει, αν δεν έχει υπ’ όψη του το γεγονός ότι η Τέχνη συνδέεται στενά με την κοινωνία και ότι εκπαιδεύουμε μια ομάδα ανθρώπων για να βγουν στην κοινωνία, ελπίζοντας ότι θα έχουμε κάποια επιτυχία. Ο βαθμός της επιτυχίας μας δεν θα φανεί από αυτό που κάνουν τα παιδιά στο σχολείο. Μιλάμε για την ανάπτυξη μια κοινωνίας που μπορεί να βρει κάποια ικανοποίηση στις εμπειρίες που δίνει η τέχνη και το design που μπορεί να συνταραχθεί από την πρώτη εμπειρία του Παρθενώνα, εμπειρία που είχα εγώ σήμερα, και που επίσης μπορεί να βρει λόγια να εκφράσει τι αισθάνεται για την ανάπτυξη της σημερινής αστικής Αθήνας, που μπορεί να καταλάβει το ρόλο της τέχνης και του design στην κοινωνία που μπορεί να δημιουργήσει κάποια είδη, που μπορεί να έχει γνώμη για την παραγωγή της τηλεόρασης και που μπορεί να έχει αισθητικές απόψεις στα τοπικά συμβούλια των Δήμων και στα Υπουργεία. Όταν το κατορθώσουμε αυτό θα γνωρίζουμε εάν έχουμε εκπαιδεύσει τους καθηγητές της τέχνης σωστά.
Brian Allisson
Μετάφραση: Παύλος Χριστοδουλίδης
|
