|
|
|
Ιστορία τέχνης - πειραματική διδασκαλία στο Γυμνάσιο και Λύκειο |
|
|
|
22.09.08 |
|
Σελίδα 2 από 2
Έτσι, υπάρχουν πολλές αφορμές για διάλογο, όπου κυρίως μιλάνε τα παιδιά και για συζητήσεις για την τέχνη, για την επικοινωνία, για τους διάφορους τρόπους με τους οποίους εκφράζεται κανείς, Δείχνονται, ανάλογα με την τάξη, έργα από διάφορες εποχές και διαφορετικές τεχνοτροπίες, γιατί πάντα προσπαθούμε να μιλάμε για πράγματα που τα έχουμε μπροστά στα μάτια μας, ώστε να μην υπάρχουν παρεξηγήσεις. Τα έργα αυτά, υπάρχουν σε ένα φάκελο, μέσα στην τάξη.
Μπαίνουμε, μ’ αυτόν τον τρόπο στη γλώσσα, που μας μιλάνε οι γραμμές, τα σχήματα, τα χρώματα και οι σχέσεις τους. Στα επόμενα μαθήματα μπαίνουν θέματα από εμένα κι από τα παιδιά, όχι για να ακολουθηθούν πιστά, αλλά σαν ερεθίσματα που παρακινούν το παιδί να δουλέψει. Φροντίζω να υπάρχουν πάντα θέματα που να καλύπτουν άλλα την επικαιρότητα, άλλα τη φαντασία, άλλα τη σχεδιαστική ικανότητα ή τα στοιχεία έκπληξης ή γελοιογραφίας.
Στον ίδιο χώρο – σε άλλες γωνιές – δουλεύονται ταυτόχρονα η ζωγραφική, το κολλάζ, ο πηλός, η χαρακτική, οι κατασκευές στο χώρο.
Σε λίγο, το περιβάλλον γεμίζει έργα και αποτελεί σημαντικό κίνητρο δουλειάς και κριτικής. (Για πάγκους-τραπέζια έχουμε μεγάλα νοβοπάν, ακουμπισμένα πάνω στα υπάρχοντα θρανία). Μετά την εξοικείωση με τα διάφορα υλικά κι αφού γίνουν από παιδιά ερωτήσεις, που χρειάζονται μεγαλύτερη συζήτηση με όλη την τάξη, τότε αρχίζουν να μπαίνουν στον πίνακα σειρές από έργα σχετικά με το πρόβλημα που μας απασχολεί και τα παιδιά καλούνται να τις αναλύσουν, βοηθούμενα από ένα ερωτηματολόγιο, που μπορεί να είναι κάπως έτσι:
1. α) Τι αισθάνεσαι όταν βλέπεις καθένα από αυτά τα έργα.
β) Σε ποιο από αυτά υπάρχει εντονότερη δράση-κίνηση.
Βάλε τα έργα σε μια σειρά, από την περισσότερη δράση-κίνηση ως τη λιγότερη.
γ) Κάνε ένα πρόχειρο σκίτσο (τις βασικές γραμμές) του έργου που σου αρέσει περισσότερο και γράψε αν θέλεις το γιατί.
ΕΙΚΟΝΑ 1. (Ποσειδών-Απόλλων, Σφραγιδόλιθος, Σκηνή Πυγμαχίας,
Κυανοπίθηκοι Θήρας), ή έτσι:
2. α) Τι παριστάνει κάθε εικόνα (περιγραφή)
β) Τι νομίζεις ότι εκφράζει κάθε έργο
γ) Με ποια χρώματα και ποια σχήματα νομίζεις ότι το κάθε έργο απ’ αυτά εκφράζει αυτό που θέλει.
δ) Ποιο έργο σου αρέσει περισσότερο και ποιο λιγότερο. Αν θέλεις, γράψε το γιατί. ή
3. α) Ποια χρώματα κυριαρχούν στο κάθε έργο και για ποιο λόγο νομίζεις;
β) Υπάρχουν αλλαγές της πραγματικότητας, όπως θα τη βλέπαμε σε μια φωτογραφία; Αν ναι, ποιες είναι και γιατί νομίζεις ότι τις έκανε ο καλλιτέχνης;
γ) Που πρωτοπάει το μάτι σου, σε ποιο σημείο του έργου; Διάγραψε την πορεία του ματιού σου, όταν κοιτάζει το κάθε έργο.
ΕΙΚΟΝΑ 2. (7 κεφάλια, από τα οποία διάλεξαν τα 3 για να αναλύσουν). ή
4. α) Τι παριστάνει κάθε έργο (περιγραφή λεπτομερής)
β) Τι μήνυμα περνάει, ανεξάρτητα από την εποχή του και την τεχνοτροπία του;
γ) Τι κυριαρχεί στο κάθε έργο
δ) Θα ήθελες να ζεις στην ατμόσφαιρα που εκφράζει κάποιο απ’ αυτά τα έργα;
ή
5. Μπορείς να βρεις τα κοινά στοιχεία που υπάρχουν ανάμεσα σ’ αυτές τις 4 εικόνες; (π.χ. Άποψη Τολέδο του Γκρέκο, Θάλασσα με κοραλλιογενείς υφάλους από φωτογραφία, Έρημος από φωτογραφία, Πέτρωμα από φωτογραφία).
Όταν η τάξη έχει πολλά παιδιά και δεν βλέπουν καλά στον πίνακα, δίνεται ένα έργο ή μια καλλιτεχνική φωτογραφία (από περιοδικά και προγράμματα εκθέσεων) και το κάθε παιδί καλείται να αναπτύξει όπως αυτό θέλει τις παρατηρήσεις του, τα συναισθήματα και την κριτική του. Υπάρχει ένα βοηθητικό ερωτηματολόγιο, που μπορεί να το χρησιμοποιήσει ή να μη το λάβει υπ’ όψη του.
Όλες αυτές οι πειραματικές αναλύσεις, ή τουλάχιστον οι πιο αντιπροσωπευτικές, διαβάζονται την επόμενη φορά στην τάξη και γίνεται ενδιαφέρων διάλογος.
Στις ελάχιστες ώρες που έχουμε στην τάξη προσπαθώ κατ’ αρχήν να φέρω το παιδί σε επαφή με την καλλιτεχνική πράξη και κάθε 4 περίπου μαθήματα γίνεται προσπάθεια να ξαναδούμε αυτά που φτιάχνουμε και να εμβαθύνουμε στους δρόμους και στους τρόπους της έκφρασης. Μπορεί όμως και 2-3 συνεχή μαθήματα να μας απασχολήσει ένα θέμα.
Κάθε φορά, μετά από τέτοιες συζητήσεις, τα παιδιά, έχουν περισσότερο ζήλο στη δουλειά τους και συνειδητοποιούν ότι η τέχνη οδηγεί στη βαθύτερη γνώση των νόμων της φύσης και της ανθρώπινης προσωπικότητας.
Αποκτούν ένα σεβασμό για το μάθημα και το περιεχόμενό του, είτε έχουν επίδοση είτε όχι, γιατί τους αποκαλύπτονται ικανότητές τους που δεν πίστευαν ότι έχουν. Ακόμα, μαθαίνουν να συζητούν ανθρώπινα, με επιχειρήματα και νοιώθουν τη σιγουριά ότι μπορούν και ξέρουν να σταθούν απέναντι σε ένα έργο τέχνης, χωρίς να νοιώθουν επισκέπτες από άλλους πλανήτες.
ΜΑΧΗ ΔΗΜΟΠΟΥΛΟΥ
Γυμνάσιο - Λύκειο Κερατέας
|
|
