|
|
|
Μουσειακή εκπαίδευση και τέχνη στο σχολείο. Διαφορετικοί σκοποί και διαφορετικά μέσα - Εισαγωγή |
|
|
|
22.09.08 |
|
Σελίδα 4 από 4
Ενώ, είναι χρέος των μουσείων να κάνουν τις πηγές τους προσιτές όσο είναι δυνατό στο ευρύτερο κοινό, είναι εξίσου υποχρέωση των σχολείων να δουν ότι οι νέοι άνθρωποι είναι προετοιμασμένοι να χρησιμοποιήσουν αυτές τις γνώσεις. Είναι ζωτικής σημασίας να καταλάβουν οι μουσειακοί εκπαιδευτές τη θεωρία της μάθησης και να εξοικειώνονται με τις σύγχρονες πρακτικές στα σχολεία που χρησιμοποιούν τα μουσεία. Η ευθύνη όμως ανήκει στους μαθητές, όχι στους διδακτικούς στόχους των δασκάλων. Οι μουσειακοί εκπαιδευτές είναι υπεύθυνοι να βοηθούν τους νέους ανθρώπους να αναγνωρίσουν τη συναρπαστική δύναμη των μουσείων για χρήσιμη δραστηριότητα στον ελεύθερο χρόνο. Όταν οι μουσειακοί εκπαιδευτές δουλεύουν με σχολικά γκρουπ, θα έπρεπε να βάζουν τα θεμέλια για μια διαρκή μάθηση μάλλον παρά μόνο για εμπλουτισμό της μάθησης στην τάξη. Οι δάσκαλοι θα πρέπει να αναγνωρίσουν ότι τα μουσεία, αν και χρηματοδοτούνται από το δημόσιο, δεν υπάρχουν μονάχα για τα σχολικά γκρουπ. Είναι ωφέλιμο γι’ αυτούς να γνωρίσουν πως οι άνθρωποι μαθαίνουν στα μουσεία, όπως και πως μαθαίνουν τα παιδιά στην τάξη.
Πολλά προγράμματα καλλιτεχνικών δεν εφοδιάζουν τους δάσκαλους τέχνης με τη θεωρητική και την πρακτική εμπειρία που χρειάζονται για να δώσουν στους νέους ανθρώπους τη γνώση, τις επιδεξιότητες και τη διάθεση να απολαύσουν και να εκτιμήσουν ότι είναι προσιτό στα μουσεία.
Η ΝΑΕΑ θα έπρεπε να μπει επικεφαλής, μεταρρυθμίζοντας την Καλλιτεχνική Παιδεία, αλλάζοντας τις βάσεις για τα Προγράμματα Προετοιμασίας Δασκάλων Τέχνης που συστήνουν το λιγότερο ένα εννιάωρο για την Ιστορία Τέχνης, Αισθητική ή την κριτική, ενώ προτείνουν 21 ώρες εργαστηριακής εργασίας σαν το απολύτως απαραίτητο μίνιμουμ. Αυτή η έμφαση στο εργαστήριο και στα τμήματα χειροτεχνίας, στα προγράμματα καλλιτεχνικής εκπαίδευσης των περισσοτέρων κολεγίων και πανεπιστημίων, μειώνει τη θεωρητική εργασία για την Ιστορία Τέχνης και την κριτική σε απλές επισκοπήσεις που δεν επεξεργάζονται τις πολυσύνθετες και αντιμαχόμενες ιδέες που υπάρχουν στην ιστορία και τη φιλοσοφία της τέχνης. Ευθύνη ακόμη καταλογίζεται στα πανεπιστημιακά τμήματα τέχνης που διαιωνίζουν το μοντέλο του καλλιτέχνη-παιδαγωγού, προσλαμβάνοντας προσωπικό εκπαιδευμένο κυρίως στις εργαστηριακές τέχνες. Οι κατάλογοι κενών θέσεων εργασίας στα περιοδικά «Χρονικά Ανώτερης Παιδείας», «Τα Νέα της ΝΑΕΑ», καθώς και στην υπηρεσία ευρέσεως εργασίας της «Ένωσης Κολεγίων Τέχνης», ζητούν περισσότερο «Αποδεδειγμένη πείρα καλλιτεχνικής παραγωγής» ή «Εργαστηριακή εμπειρία», «ικανότητα στο εργαστήριο τέχνης», ή «ικανότητα να διδάξει κόσμημα και σχέδιο δύο διαστάσεων» παρά ειδικότητα στην ιστορία τέχνης ή εμπειρία σε μουσείο.
Τα τμήματα καλλιτεχνικής εκπαίδευσης θα έκαναν καλά να κοιτάξουν τις μεθόδους εκπαίδευσης των μουσείων τέχνης και την εργασία του «Ινστιτούτου Getty για την Καλλιτεχνική Παιδεία» (Duke, 1983’ Greer and Rush, 1985) για να αναλάβουν πρωτοβουλίες στη μεταρρύθμιση των εκπαιδευτικών προγραμμάτων για δασκάλους. Η μέθοδος του Ινστιτούτου Getty που είναι μαθητοκεντρική, ενσωματώνει πολλούς από τους στόχους της μουσειακής εκπαίδευσης. Αυτή η μέθοδος, όμως, θα μπορούσε να ενισχυθεί, όταν γίνεται, για να δίνει μεγαλύτερη προσοχή στο ευρύτερο κοινωνικό, διανοητικό, διαδικαστικό και λαϊκών τεχνών περιεχόμενο των εικαστικών τεχνών. Δάσκαλοι εκπαιδευμένοι με μαθητοκεντρική μέθοδο στη διδασκαλία τέχνης θα είναι πολύ ικανότεροι να συμβάλουν σε μια στενή συνεργασία μουσείου-σχολείου. Η συνεργασία μουσείου-σχολείου με σχολικές εξορμήσεις, (με προγράμματα φτιαγμένα για δραστηριότητες έξω από το μουσείο, με εργαστήρια δασκάλων και με υλικό που ετοιμάστηκε από το μουσείο για πριν και μετά την επίσκεψη, υλικό ανάλογα με τις ανάγκες και τα ενδιαφέροντα των σχολείων) θα υφίστατο θεμελιώδεις αλλαγές, αν οι μουσειακοί εκπαιδευτές επαναπροσδιορίσουν τους ρόλους τους μέσα στο μουσείο και έρχονται σε επαφή με την πραγματικότητα ενός αριθμού ανθρώπων σχολικής ηλικίας που συρρικνώνεται και ενός αυξανόμενου αριθμού ανθρώπων μέσης ηλικίας.
Τα «Μουσεία για ένα Νέο Αιώνα» (1984) συστήνουν να δίνεται μεγαλύτερη προσοχή στα προγράμματα για ενήλικες. Ενώ ζητάει να γίνει μια Εθνική Σύσκεψη με εκπροσώπους της Κυβέρνησης, των επιχειρήσεων, της ακαδημαϊκής κοινότητας, των σχολείων και μουσείων για να συζητήσουν τη σχέση σχολείων-μουσείων που θα έπρεπε να’ ναι και για τις δύο πλευρές εποικοδομητική, οι υποδείξεις της για δομικές/οργανωτικές αλλαγές στα μουσεία περιέχουν σημαντικές συνέπειες για τη συνεργασία μουσείου-σχολείου. Οι επαγγελματίες του μουσείου ήδη αναγνωρίζουν ότι οι άνθρωποι μαθαίνουν στα μουσεία με διαφορετικό τρόπο απ’ ότι σε άλλα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Καθώς η έρευνα αυτή τεκμηριώνει πως διεξάγεται αυτός ο τύπος μάθησης, η μουσειακή εκπαίδευση θα αλλάξει για να μεγιστοποιήσει αυτή τη μάθηση.
Κανένας δεν θα αμφέβαλλε ότι τέτοιες αλλαγές θα επηρεάσουν το πρόγραμμα και τις υπηρεσίες που προσφέρουν τα μουσεία. Καθώς πλησιάζουν τον εικοστό πρώτο αιώνα, οι ειδικοί των μουσείων επαναπροσδιορίζουν την εκπαιδευτική λειτουργία των μουσείων και τη φύση της μάθησης στο μουσείο. Με εκπαιδευτικές λειτουργίες πληρέστερα ενταγμένες σε ευρύτερες σφαίρες ερμηνείας και με περισσότερη προσοχή στις ανάγκες των ενηλίκων, ο χρόνος, το προσωπικό και τα χρήματα για τα σχολικά προγράμματα, μπορούν να μειωθούν, ειδικά αν οι σχολικές εξορμήσεις μειώνονται σαν αποτέλεσμα περικοπών του σχολικού προϋπολογισμού. Τα προγράμματα τέχνης σε πολλές περιοχές πλήττονται από τη μειωμένη συμμετοχή ανθρώπων ή υφίστανται περικοπές στη χρηματοδότηση, ενώ τα μουσεία τέχνης συνεχίζουν να εξασφαλίζουν τμήματα διδασκαλίας στον ελεύθερο χρόνο και ψυχαγωγικές ευκαιρίες για εκατομμύρια Αμερικανών. Για το καλό τόσο των δασκάλων τέχνης όσο και αυτών που τους εκπαιδεύουν, πρέπει να επαναξιολογήσουν τις προτεραιότητες τους και τη μέθοδο της καλλιτεχνικής παιδείας.
ΝΑΕΑ (National Art Education Association) = Εθνική Ένωση Καλλιτεχνικής Παιδείας των ΗΠΑ.
Terry Zeller Art Education, May 1985, Volume 38, No 3
Μετάφραση: Δήμητρα Γερονικολού
|
|
