|
Μουσειακή εκπαίδευση και τέχνη στο σχολείο. Διαφορετικοί σκοποί και διαφορετικά μέσα - Εισαγωγή |
|
|
|
22.09.08 |
|
Σελίδα 1 από 4
To καλοκαίρι του 1984, μετά από δύο χρόνια ερευνών και δημόσιων
ακροάσεων η Επιτροπή για τα Μουσεία μιας Νέας Εποχής της Αμερικάνικης
Ένωσης Μουσείων, κυκλοφόρησε την αναφορά της.
Τα πορίσματα και οι υποδείξεις προκάλεσαν ευρύτατες συζητήσεις στα μουσεία για το χαρακτήρα της μουσειακής μάθησης και τον εκπαιδευτικό ρόλο των μουσείων. Ο σκοπός αυτού του κειμένου είναι να εξερευνήσει τις διαφορές μεταξύ της Καλλιτεχνικής Παιδείας στα σχολεία και της μάθησης στα Μουσεία Τέχνης, με στόχο τις συνέπειες αυτών των διαφορών για τη συνεργασία μουσείου-σχολείου από το φως της αναφοράς της Επιτροπής. Η πιο εμφανής διαφορά μεταξύ της εκπαίδευσης στο μουσείο τέχνης και της καλλιτεχνικής διδασκαλίας στο σχολείο, είναι το πλαίσιο του χώρου και του χρόνου όπου λαμβάνουν χώρα.
Η σχολική διδασκαλία της τέχνης καλύπτει μερικούς μήνες μέσα στο πρόγραμμα μιας κλειστής τάξης ή μιας αίθουσας τέχνης. Είναι ένα οικείο και άνετο περιβάλλον για τα παιδιά, γιατί εκεί ξέρουν τι περιμένουν οι άλλοι απ’ αυτά. Η μάθηση στο μουσείο όμως, γίνεται μέσα σε δημόσιες πινακοθήκες, όπου τα θρανία και τα καλλιτεχνικά υλικά αντικαθίστανται από γλυπτά, πίνακες και διακοσμητικά έργα σε άγνωστο περιβάλλον. Είναι ευκολονόητο ότι οι δάσκαλοι συχνά μεταφέρουν τις παιδαγωγικές τους προσδοκίες, τα πρότυπα μαθητικής συμπεριφοράς και τις διδακτικές τους μεθόδους από την τάξη στο μουσείο και προσπαθούν να τα επιβάλουν σ’ ένα ανοίκειο χώρο μάθησης. Προσπαθώντας να κάνει τη μουσειακή εμπειρία είτε μια επέκταση της τάξης ή στο άκρο αντίθετο, απλή έκθεση, το πρόγραμμα του σχολείου επισκιάζει τις μοναδικές ευκαιρίες μάθησης στο μουσείο. Αυτή η προσέγγιση όχι μόνο χρησιμοποιεί το μουσείο απλά σαν μια συλλογή εποπτικού υλικού σχεδιασμένου να αυξήσει τη σχολική μάθηση, αλλά πιο δόλια ακόμα, μεταβιβάζει, δείχνει στους μαθητές ότι τα μουσεία είναι μέρη όπου κανένας δεν θα ήθελε να πάει ποτέ με τη θέλησή του (Flond, 1952).
Ο Gurian (1982) λέει ότι με τις παραδοσιακές σχολικές επισκέψεις «το μουσείο μετατρέπεται σε σχολείο μάλλον αντί να δίνεται έμφαση στα χαρακτηριστικά που το κάνουν διαφορετικό και μοναδικό χώρο μάθησης». Για πολλούς δασκάλους και μουσειακούς παιδαγωγούς μια επίσκεψη σχολείου στο μουσείο σημαίνει πληροφόρηση σχετική με ένα θέμα που πρόσφατα μελετήθηκε στην τάξη. Ο Frank Oppenheimer όμως, ιδρυτής και διευθυντής του ερευνητικού κέντρου «EXPLORATO-RILJM» του Σαν Φρανσίσκο, πιστεύει ότι τα μουσεία είναι παράλληλα εκπαιδευτικά συστήματα, όχι απλές επεκτάσεις ή συμπληρώματα των σχολείων. (Newson and Siler, 1978). Ο Wolins (1981) τονίζει τη μοναδικότητα των μουσείων τέχνης σαν πηγή μάθησης και προτείνει ανάπτυξη προγραμμάτων και εισαγωγή στη μάθηση μέσα στο μουσείο, παρά αναλυτικό πρόγραμμα που υπαγορεύεται απ’ έξω. «Τα Μουσεία για ένα Νέο Αιώνα» (1984) δίνουν έμφαση στο ότι «όπου χρησιμοποιήθηκαν προγράμματα μουσείων για να εμπλουτίσουν τη διδασκόμενη ύλη, σχεδιάστηκαν σύμφωνα με τις ανάγκες του αναλυτικού προγράμματος και όχι με τις δυνάμεις του μουσείου.
Η μουσειακή εμπειρία φαίνεται απλώς βοηθητική και οι μουσειακοί εκπαιδευτές αισθάνονται να τους περιορίζουν τα όρια που νιώθουν να τους θέτουν τα σχολεία. Υπάρχει ένας αυξανόμενος αριθμός απόψεων και έρευνας που υποστηρίζει ότι η μουσειακή μάθηση είναι πολύ διαφορετική από τη μάθηση κάτω από άλλες συνθήκες και ιδιαίτερα στα σχολεία. Πρόσφατες μελέτες επισκεπτών μουσείων πρέπει να ληφθούν υπόψη στο σχεδιασμό προτάσεων μουσειακής διδασκαλίας. Ο Screven (1976) παρατήρησε ότι «ο εκπαιδευτικός σκοπός των μουσείων δεν είναι να φέρουμε μόνο στοιχεία αλλά επιπλέον ανοιχτές αντιλήψεις, ιδέες, ζωντάνεμα ενδιαφερόντων, αξίες και νέους τρόπους σκέψης για τον κόσμο». Αυτά τα συναισθήματα ακούστηκαν «στα Μουσεία για ένα Νέο Αιώνα» (1984) που ισχυρίζονται ότι η μάθηση στα μουσεία «σημαίνει να αναπτύξουμε την ικανότητα να συνθέτουμε ιδέες και να σχηματίζουμε γνώμες και να αποκτήσουμε αισθητική και πολιτιστική ευαισθησία». Διάφορες μελέτες για το λόγο που επισκέπτονται ή δεν επισκέπτονται οι άνθρωποι τα μουσεία έχουν σημαντικές επιπτώσεις στη μουσειακή μάθηση και στον τρόπο που οργανώνουν οι εκπαιδευτές τις σχολικές επισκέψεις. Μια έρευνα του 1972 στην πολιτεία της Νέας Υόρκης βρήκε ότι μόνο ένα 3% τακτικών επισκεπτών μουσείων είπε ότι οι σχολικές επισκέψεις τους γέννησαν το ενδιαφέρον για τα μουσεία. (Newson, 1977, σελ. 14).
|
