|
Θεωρία της μορφής και της μορφοπλαστικής διαδικασίας |
|
|
|
26.09.08 |
|
Σελίδα 1 από 10
Το κείμενο του Πάουλ Κλέε, που δημοσιεύουμε παρακάτω μετέφρασε η γλύπτρια Άννα Μοσχονά-Καλαμάρα.
 Είναι απόσπασμα από τη θεωρία του χρώματος η οποία αποτελεί μέρος ενός υπό έκδοση δίτομου βιβλίου που περιλαμβάνει το σύνολο του θεωρητικού έργου του Γερμανού ζωγράφου και που πρόκειται σύντομα να κυκλοφορήσει από τον εκδοτικό οίκο «ΜΕΛΙΣΣΑ».
Δημοσιεύονται με την άδεια του εκδοτικού οίκου, και φυσικά με την άδεια της συναδέλφου, τους οποίους και ευχαριστούμε.
Η «ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΑΙΔΕΙΑ», ξεκινώντας από το γεγονός πως οι εκπαιδευτικοί τέχνης στη χώρα μας, είναι οι ίδιοι εικαστικοί καλλιτέχνες πρώτα-πρώτα, και κατά συνέπεια έχουν ανάγκη και επιθυμία να γνωρίσουν όσο πιο διεξοδικά είναι δυνατό το θεωρητικό έργο σημαντικών εκπροσώπων της τέχνης, καθιερώνει με το τεύχος αυτό δημοσιεύσεις τέτοιου χαραχτήρα, παράλληλα και συμπληρωματικά με τις διάφορες μελέτες για τα ειδικά προβλήματα της Εκπαίδευσης Τέχνης στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
1. Η τάξη στο χώρο των χρωμάτων.
Η τέλεια διάταξη των χρωμάτων και η ατελεύτητη αλληλοδιείσδυση του ενός μέσα στο άλλο.
Χρωματικές σχέσεις κατά μήκος των διαμέτρων και κατά μήκος της περιφέρειας.
Τρίτη, 28 Νοέμβρη 1922
Θέλω να επιχειρήσω να σας πω κάτι χρήσιμο πάνω στα χρώματα. Δεν βασίζομαι μόνο πάνω στις δικές μου έρευνες, αλλά με ελαφριά την καρδιά, παίρνω, για να τις ξαναδώσω σε σας, ιδέες άλλων, ανθρώπων της επιστήμης και μη. Για να αναφέρω μερικά ονόματα θυμίζω τον Γκαίτε, τον Όττο Ρούνγκε, που η χρωματική του σφαίρα δημοσιεύτηκε το 1810, τον Ντελακρουά και τον Καντίσκυ («Το πνευματικό στην τέχνη») [Σημείωση στο ημερολόγιο του Κλέε με ημερομηνία 14 Απρίλη 1914, Καιρουάν: «Το χρώμα μ’ έχει κυριέψει, δεν είναι ανάγκη να το αναζητήσω. Με έχει δικό του για πάντα, κι εγώ το ξέρω. Αυτό είναι το νόημα της ευτυχισμένης ώρας: το χρώμα και εγώ είμαστε ένα και το αυτό. Είμαι ζωγράφος!».].
Το πρώτο μέρος της αποστολής μου συνίσταται στο να σας φτιάξω μια ιδανική κασετίνα των χρωμάτων, όπου αυτά θα είναι ταξινομημένα σύμφωνα με μια καλά θεμελιωμένη τάξη, ένα είδος σκευοθήκης εργαλείων, αν θέλετε. Η φύση μας προσφέρει σωρεία χρωματικών ερεθισμών: το φυτικό κόσμο, το ζωικό βασίλειο, τα ορυκτά, αυτό το σύνολο που το ονομάζουμε τοπίο κι όλα αυτά γίνονται αφορμή να σκεπτόμαστε για ώρες και ώρες και να είμαστε ευγνώμονες.
Αλλά υπάρχει ένα φαινόμενο που βρίσκεται πέρα απ’ όλα τα χρωματικά πράγματα, η αφαίρεση κάθε εφαρμογής, επεξεργασία και συνδυασμός χρωμάτων, η γνήσια χρωματική αφαίρεση: αυτό το φαινόμενο είναι το ουράνιο τόξο. Και είναι σημαντικό το ότι αυτή η μοναδική περίπτωση μιας κλίμακας καθαρών χρωμάτων δεν ανήκει ολοκληρωτικά στο εδώ βασίλειο, το γήινο, αλλά στο ενδιάμεσο γήινο-κοσμικό της ατμόσφαιρας. Κατά συνέπεια, το φαινόμενο αυτό, έχει έναν ορισμένο βαθμό τελειότητας, αλλά όχι το μέγιστο, μια και ανήκει στο υπερπέραν μόνο κατά το ήμισυ.
Και εδώ όμως η δημιουργική μας ικανότητα μας βοηθάει να ξεπεράσουμε την ελλειπτικότητα του φαινόμενου, επιτρέποντάς μας τουλάχιστον μια σύνθεση της ιδιόμορφης τελειότητας του υπερπέραν. Εμείς υποθέτουμε ότι όταν μας εκδηλώνεται μόνο τμηματικά και σαν ατελής παρουσία, ακόμη και τότε, είναι κατά κάποιο τρόπο χωρίς ελλείψεις. Έτσι λοιπόν το καλλιτεχνικό μας ένστικτο πρέπει να μας βοηθήσει να βρούμε το σχήμα εκείνης της τέλειας ύπαρξης.
|
