|
|
|
Η θέση της Ένωσης Καθηγητών Καλλιτεχνικών Μαθημάτων σχετικά με το βιβλίο «Εικαστικά» |
|
|
|
16.01.07 |
Η εικαστική καλλιτεχνική διδασκαλία έχει ειδικά χαρακτηριστικά και αναμφισβήτητη ιδιαιτερότητα. Αυτό είναι γνωστό όχι μόνο στους εικαστικούς αλλά στους πάντες. Μια από τις κύριες ιδιομορφίες της, συνίσταται στο γεγονός ότι πέρα από έναν γενικό προσδιορισμό του αντικειμένου που πραγματεύεται κάθε φορά, η διδασκαλία αυτή δεν επιδέχεται μια και μοναδική εικαστική προσέγγιση, δεν έχει ένα μόνο δρόμο για τη λύση των εικαστικών προβλημάτων.
Αν και όλοι θα πραγματευθούν π.χ. το διδακτικό αντικείμενο «τόνος» (ή
«χρώμα», ή «σύνθεση» κ.ο.κ.), η διδακτική προσέγγιση με σκοπό την
κατανόηση και αφομοίωση των μαθημάτων από το μαθητή δεν είναι μία, αλλά
πολλές, για την ακρίβεια τόσες, όσοι είναι οι εικαστικοί επί όσες
λύσεις μπορεί ο καθένας με βάση την εμπειρία και τα δεδομένα της τάξης
του να επιλέξει είτε να επινοήσει.
Το γεγονός αυτό δεν οφείλεται σε τίποτε άλλο, παρά απορρέει από τη φύση
του μαθήματος. Η διδασκαλία της τέχνης προϋποθέτει την πολυμορφία για
την εκπλήρωση των σκοπών της, ευδοκιμεί στις συνθήκες της, εμπεριέχει
το δημιουργικό αυτοσχεδιασμό και βρίσκεται σε απόλυτη αντίθεση με
συνταγές γενικής χρήσης και μονομερή προσκόλληση σε πρότυπα – καλούπια.
Η τέχνη δεν μπορεί να διδαχτεί βιβλιακά και πάντως σε καμιά περίπτωση
δεν μπορεί να γίνει αυτό στο παραγωγικό – δημιουργικό μέρος της, που
είναι και το ουσιαστικό. Μπορεί μόνον επικουρικά να ενισχυθεί το
εικαστικό ενδιαφέρον και η αντίληψη του μαθητή είτε με βιβλία σχετικά
με την Ιστορία της Τέχνης είτε κυρίως με βιβλία ντοσιέ που να έχουν
πλούσια και απαραιτήτως καλοτυπωμένη εικονογράφηση με έργα τέχνης,
παρουσιασμένα σύντομα με κάποια συνοδευτικά κατατοπιστικά σχόλια.
Τέτοια βιβλία, είναι αναγκαία και πολύ χρήσιμα για τους μαθητές, αλλά
οποιαδήποτε άλλα και πολύ περισσότερο βιβλία που θα ήθελαν να δώσουν
στο μαθητή έναν «οδηγό» εκμάθησης της Τέχνης, είναι ξένα προς τις
ανάγκες και της Τέχνης και της Εκπαίδευσης.
Η έκδοση βιβλίων για το μαθητή, αυτού του είδους, αντί να μυήσει στην
Τέχνη, να διεγείρει τη σκέψη και να κεντρίσει τη δημιουργικότητά του,
καλλιεργεί αντίθετα το πνεύμα της τυποποίησης και των κλισέ, οδηγεί με
δυο λόγια σε μια κατάσταση ασύμβατη προς την καλλιτεχνική διδασκαλία.
Γι’ αυτό οι εικαστικοί, αν και ανέκαθεν πρότειναν επέμειναν και πάλεψαν
οι ίδιοι για να γραφούν, εγκριθούν και εκδοθούν βιβλία για τον
καθηγητή, αποφασιστικά απέρριψαν στις συνελεύσεις τους και ποτέ δεν
συγκατάνευσαν στην έκδοση βιβλίου εικαστικών για το μαθητή.
Δεν είναι τυχαίο ότι επί δεκαετίες τώρα δεν έχει υπάρξει τέτοιο
βιβλίο, όπως δεν είναι τυχαίο ότι και στις ίδιες τις Σχολές Καλών
Τεχνών δεν υπάρχουν φυσικά ανάλογα βιβλία για τους σπουδαστές. Ωστόσο
μπροστά σε μια τέτοια ακριβώς περίπτωση βρισκόμαστε τώρα.
Εκδόθηκε ήδη και είναι προς παράδοση στους μαθητές, το βιβλίο
«Εικαστικά» Γ΄ Γυμνασίου, συνοδευόμενο μάλιστα από ξεχωριστό «τετράδιο
εργασιών», όπως τιτλοφορείται.
Ήδη με αποφάσεις του Υπουργείου Παιδείας, γίνονται και σχετικά
σεμινάρια στους καθηγητές Καλλιτεχνικών για το εν λόγω βιβλίο. Ποια
είναι η δική μας θέση;
Το βιβλίο αυτό δεν μπορεί με κανένα τρόπο να είναι το βιβλίο που θα
εισάγει το μαθητή στην έννοια της τέχνης. Αυτό θα μετέτρεπε το μάθημα
των Καλλιτεχνικών σε μάθημα γενικής αναπαραγωγής συνταγών.
Το βιβλίο «Εικαστικά» Γ΄ Γυμνασίου και το συνοδευτικό του «τετράδιο
εργασιών», στα χέρια του μαθητή θα λειτουργήσει – ανεξάρτητα από
προθέσεις – σαν ένα αποπροσανατολιστικό, εγχειρίδιο Τέχνης «άνευ
διδασκάλου». Και αυτό θα είναι χωρίς αμφιβολία απολύτως επιζήμιο.
Συνεπώς είμαστε αντίθετοι στη ύπαρξη ενός τέτοιου βιβλίου για το μαθητή.
Στο σημείο αυτό εκφράζουμε την έντονη ανησυχία μας, μήπως τυχόν οι
σχεδιαστές των «μεταρρυθμίσεων» που προωθεί το Υπουργείο Παιδείας,–
όπως δήλωσε η Υπουργός Μαριέτα Γιαννάκου – έχουν την πρόθεση να
«αναμορφώσουν» το αναλυτικό πρόγραμμα των Καλλιτεχνικών σύμφωνα με το
πνεύμα του βιβλίου που έχει εκδοθεί, καταλύοντας το δημιουργικό
χαρακτήρα του μαθήματος.
Αυτή είναι η θέση μας, και έχει ουσιαστική σημασία και ισχύ, όχι μόνο
για το συγκεκριμένο βιβλίο αλλά και για οποιοδήποτε παρόμοιο σκοπεύει
το Υπουργείο να εκδώσει μελλοντικά, μη λαμβάνοντας υπόψη την ιδιομορφία
των καλλιτεχνικών μαθημάτων.
Σαν καθηγητές και καλλιτέχνες δεν θα επιτρέψουμε να μετατραπεί το μάθημα τέχνης, σε συνταγολόγιο καλλιτεχνικού φαρμακείου, είτε της
παλιάς παρωχημένης είτε μιας νέας δήθεν μοντέρνας, τυποποίησης.
(Ψηφίστηκε ομόφωνα από τους εικαστικούς εκπαιδευτικούς που συμμετείχαν
στα πανελλαδικά σεμινάρια της Ένωσης Καθηγητών Καλλιτεχνικών Μαθημάτων)
Αθήνα 6/9/2006
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Το Δ.Σ. εκφράζοντας τα αισθήματα και τις σκέψεις συναδέλφων καλλιτεχνών
– καθηγητών όπως διατυπώθηκαν στο ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης της
6/9/2006, ζητά την απόσυρση του βιβλίου «Εικαστικά» Γ΄ Γυμνασίου και
του συνοδευτικού του φυλλαδίου «τετράδιο εργασιών», διότι στα χέρια των
μαθητών συνιστά εκπαιδευτικό υλικό αποπροσανατολιστικό ως προς το
δημιουργικό - πολύμορφο χαρακτήρα της τέχνης και απολύτως επιζήμιο.
Για το Δ.Σ. της Ένωσης Καθηγητών Καλλιτεχνικών Μαθημάτων Μ.Ε.
Η Γραμματέας
Ν. Παληοκώστα
Η Πρόεδρος
Ζ. Χατζή
|
|
