|
|
|
Τα ΕΠΑΛ και η αναγκαιότητα του κύκλου μαθημάτων των Εφαρμοσμένων Τεχνών |
|
|
|
16.01.07 |
Όπως είναι γνωστό, με απόφαση του Υπουργείου Παιδείας που καθορίζει τον
κύκλο μαθημάτων, τομέων και ειδικοτήτων στα υπό συγκρότηση
Επαγγελματικά Λύκεια (ΕΠΑΛ), μεταξύ άλλων αποβάλλεται από τα σχολεία
αυτά ο τομέας των Εφαρμοσμένων Τεχνών!
Η υπουργική απόφαση όχι μόνο επιμένει να παραγνωρίζει, να αγνοεί και να απορρίπτει τις προτάσεις της ΟΛΜΕ και των εκπαιδευτικών σχετικά με τις αλλαγές στην ΤΕΕ, αλλά στη συγκεκριμένη περίπτωση είναι σε αντίθεση ακόμα και με τις εισηγήσεις του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου.
Το Υπουργείο Παιδείας υποτίθεται πως επιδιώκει να έχουν τα ΕΠΑΛ επίπεδο αντίστοιχο προς εκείνο των Γενικών Λυκείων. Αλλά ο εξοστρακισμός των Εφαρμοσμένων Τεχνών από τα ΕΠΑΛ, προοιωνίζεται όχι ανύψωση του περιεχομένου των Επαγγελματικών Λυκείων, αλλά άδειασμα και απογύμνωσή τους από έναν ευρύ κύκλο σπουδών. Αναγκαίων τόσο από άποψη της συμβολής τους στον επαγγελματικό προϊδεασμό των μαθητών γύρω από τον εκτεταμένο τομέα των Εφαρμοσμένων Τεχνών που διακλαδώνεται σε πολυάριθμες και συγκριτικά υψηλής απαιτητικότητας καλλιτεχνικές ειδικεύσεις, όσο και από την άποψη της εκπολιτιστικής-μορφωτικής συμβολής των σπουδών αυτών στο ίδιο το γενικό επίπεδο των ΕΠΑΛ.
Οι σπουδές μαθημάτων στη σφαίρα της Τέχνης και των Εφαρμογών της, αποτελούν αναγκαία διάσταση της γενικής εκπαίδευσης σ’ όλες τις βαθμίδες της. Προϋποθέτουν κάθε φορά ένα ορισμένο γνωσιολογικό επίπεδο αλλά και συνεισφέρουν οι ίδιες στη διαμόρφωση ενός υψηλότερου επιπέδου.
Τέχνη και Επιστήμη αλληλοτροφοδοτούνται και επηρεάζονται αμοιβαία, οδηγώντας από διαφορετική κοίτη στον κοινό εμπλουτισμό της ανθρώπινης γνώσης και εμπειρίας.
Είναι χαρακτηριστικό πως στα υποβαθμισμένα, υποβιβασμένα και ουσιαστικά εκτός εκπαίδευσης ΤΕΕ, αν και οι σπουδές των Εφαρμοσμένων Τεχνών αναπόφευκτα υποσκάφθηκαν, ωστόσο ακόμα και μέσα στο γενικό κλίμα κατάρρευσης της καταταλαιπωρημένης και δεινοπαθούσας τεχνικοεπαγγελματικής εκπαίδευσης, ο τομέας των Εφαρμοσμένων Τεχνών δεν έπαψε να παραμένει σχετικά ένας από τους πλέον αποδοτικούς και λειτουργικούς.
Σε συνθήκες ενός υψηλότερου εκπαιδευτικού επιπέδου, με ισχυρότερα γνωσιολογικά αποθέματα γενικής παιδείας, εξισωμένου με το επίπεδο του Λυκείου, η αποδοτικότητα και λειτουργικότητα του τομέα των Εφαρμοσμένων, θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερη. Το συμπέρασμα που τα γεγονότα υποδεικνύουν, είναι πως ο τομέας Εφαρμοσμένων Τεχνών, κατέχοντας στην ΤΕΕ σημαντική θέση, χρειάζεται όχι να αποβληθεί και διαγραφεί από τα ΕΠΑΛ, αλλά να λειτουργήσει εκεί ακόμα πιο συστηματικά και με υψηλότερες ποιοτικές προδιαγραφές και απαιτήσεις.
Θεωρούμε συνεπώς επιβεβλημένη την ένταξη των Εφαρμοσμένων Τεχνών στα ΕΠΑΛ. Οι Εφαρμοσμένες Τέχνες αν και καλύπτουν ένα ευρύτατο φάσμα καλλιτεχνικών ειδικεύσεων, διατηρούν ωστόσο κοινά γενικά γνωρίσματα, που συνίστανται ακριβώς στο ότι αποτελούν πρακτική «εφαρμογή» καλλιτεχνικών επινοήσεων στον ένα ή στον άλλο τομέα, μ’ αυτήν ή την άλλη μορφή.
Το σημαντικότερο κάτω από τις παρούσες περιστάσεις δεν είναι να περιγραφεί ποιες ακριβώς ειδικεύσεις θα επιβαλλόταν να περιληφθούν στον τομέα των Εφαρμοσμένων Τεχνών στα υπό συγκρότηση ΕΠΑΛ. Ενδεικτικά αναφέρουμε πως θα ήταν εύλογο να περιληφθούν τέτοιες ειδικεύσεις όπως «Γραφικές Τέχνες, Διακοσμητική, Συντήρηση – αποκατάσταση έργων τέχνης, Φωτογραφία – οπτικοαουστικά μέσα», σημειώνοντας ωστόσο πως ο τομέας των Εφαρμοσμένων Τεχνών, δεν περιορίζεται και δεν εξαντλείται σ’ αυτές.
Περιλαμβάνει γενικευτικά όλες τις καλλιτεχνικές εφαρμογές, πολλές από τις οποίες δεν είχαν καν εισαχθεί στην ΤΕΕ, (και συνεπώς δεν είχαν καμιά «ζήτηση»), έχουν όμως σημασία και σπουδαιότητα από την άποψη των μορφωτικών και εκπολιτιστικών απαιτήσεων της εκπαίδευσης.
Σε κάθε περίπτωση, η ανύψωση της διδασκαλίας των Εφαρμοσμένων Τεχνών στα ΕΠΑΛ, απαιτεί το Ελεύθερο Σχέδιο, θεμελιώδη βάση κάθε καλλιτεχνικής εξέλιξης και αναντικατάστατο πυρήνα κάθε καλλιτεχνικής δραστηριότητας συμπεριλαμβάνοντας και εκείνες στον τομέα των Εφαρμοσμένων Τεχνών. Η διδασκαλία του Ελευθέρου σχεδίου είναι καθοριστική για την ποιότητα και το επίπεδο κάθε μορφής καλλιτεχνικής φύσης σπουδών.
Η ένταξη του Τομέα Εφαρμοσμένων Τεχνών στα ΕΠΑΛ, εξασφαλίζοντας για τους μαθητές κατάλληλες γενικές βάσεις στο ευρύ αυτό επαγγελματικό πεδίο, θα αφήνει παράλληλα ανοιχτό το δρόμο τους για παραπέρα σπουδές στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Με δεδομένο μάλιστα ότι στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση περιλαμβάνεται και σειρά σχολών Εφαρμοσμένων Τεχνών, είναι απολύτως αντιφατικό, ανακόλουθο και παράδοξο να μην έχουν πρόσβαση σ’ αυτές οι σπουδαστές της τεχνικοεπαγγελματικής εκπαίδευσης.
Επιδιώκοντας όλη η ΤΕΕ να υψωθεί σ’ ένα ενιαίο εκπαιδευτικό επίπεδο εξισωμένο με κείνο του Γενικού Λυκείου, αφετηριακή θέση μας δεν είναι βέβαια η μονοδιάστατη εκείνη προσέγγιση που μετατρέπει τη Λυκειακή βαθμίδα σε απλό προθάλαμο της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης, αλλά μια προσέγγιση που θέλει την αυτοτελή συγκρότηση και λειτουργία του Λυκείου.
Αυτή ακριβώς η κατεύθυνση υπαγορεύει την ένταξη και ουσιαστική αξιοποίηση στα Επαγγελματικά Λύκεια του τομέα των Εφαρμοσμένων Τεχνών και γενικότερα του κύκλου μαθημάτων που ανάγονται στη σφαίρα της τέχνης.
Αυτή η κατεύθυνση υπαγορεύεται από πραγματικές εκπαιδευτικές ανάγκες. Σ’ αυτές τις ανάγκες το κεφάλαιο «Τέχνη και Πολιτισμός» κατέχει (οφείλει να κατέχει) εξέχουσα θέση, όχι στις κούφιες, μεγαλοστομίες αλλά έμπρακτα και σε όλη την εκπαιδευτική λειτουργία.
|
|
