Πριν από τις αποκριές, στο μάθημα των Καλλιτεχνικών, φτιάξαμε με τα
παιδιά του σχολείου μάσκες. Διαπίστωσα ότι το γεγονός τα ενθουσίασε, με
αποτέλεσμα να προσπαθήσουν να κατασκευάσουν το καθένα με τρόπο
πρωτότυπο και προσωπικό.
Με υποδέχθηκαν με τις μάσκες στο κεφάλι και το ευχαριστηθήκαμε όλοι, γιατί όλοι τους έδειξαν πράγματα διαφορετικά και όλοι μαζί ένα εντυπωσιακό αποτέλεσμα. Ήταν πανευτυχείς με το να κατορθώσουν να κρυφτούν πίσω από τις μάσκες τους και να γίνουν κάτι το φανταστικό, έτσι που σε κανένα άλλο μάθημα δεν μπορούν να κάνουν.
Μάσκες. Δύο μάτια, μια μύτη, ένα στόμα. Αυτό είναι μια μάσκα. Κάτι πολύ παλιό. Στο πέρασμα των αιώνων και των πολιτισμών είχαμε μάσκες μαγικές, ιερές, πολεμικές, θεατρικές κ.ά., φτιαγμένες από διάφορα υλικά και διαφορετικές τεχνικές. Μάσκα. Μια λειτουργική μορφή τέχνης για τους πρωτόγονους, που είχε νόημα ιερό, μαγικό και έφθανε στα όρια της λατρείας. Μια λειτουργική μορφή τέχνης στο αρχαίο ελληνικό θέατρο. Μάσκα. Είναι ο τρόπος που σε βοηθάει να κρυφτείς. Είναι η δημιουργία κάποιου καινούργιου προσώπου.
Υπάρχουν πάρα πολλοί τρόποι και τεχνικές για να φτιάξουμε μια μάσκα στο σχολείο. Τρόποι όμως που θ’ αφήσουν το παιδί να δημιουργήσει ελεύθερα, χωρίς δογματικές καθοριστικές οδηγίες και τεχνικές που να ορίζουν βήμα προς βήμα το πως να κατασκευάζουν τα παιδιά έναν ορισμένο τύπο μάσκας. Υλικά χρήσης προσιτά, για να μπορούν όλοι να δουλέψουν, χωρίς να προβληματιστούν με το οικονομικό. Αν συζητήσουμε το θέμα μάσκα μαζί τους ιστορικά και κατασκευαστικά και γενικά αν πλουτίσουμε τις παραστάσεις τους, τότε όπως στην αρχή αναφέρθηκα, τα αποτελέσματα πραγματικά θα μας καταπλήξουν.
Ο τρόπος κατασκευής, που εγώ δίδαξα, έχει υλικά: τις εφημερίδες, αντλακόλ ή αλευρόκολλα, μπαλόνια και τις τέμπερες ή μαρκαδόρους που χρησιμοποιούμε στο σχολείο.
Συγκεκριμένα, η τεχνική κατασκευής μάσκας με βάση ένα φουσκωμένο μπαλόνι έχει ως εξής:
1. Τα παιδιά πρέπει να φουσκώνουν ένα μεγάλο μπαλόνι, τόσο όσο περίπου να χωράει το κεφάλι τους. Το δένουν και το αφήνουν στην άκρη. 2. Κόβουν πολλές λουρίδες από χαρτιά εφημερίδας 2 ή 3 εκατ. φαρδιές. 3. Παίρνουν το μπαλόνι και αφού βάλουν αρκετή κόλλα –αντλακόλ ή αλευρόκολλα– σε μία – μία λουρίδα από το χαρτί της εφημερίδας, την κολλάνε στο μπαλόνι. Οι λουρίδες κολλάνε η μια δίπλα στην άλλη μέχρι να καλυφθεί ολόκληρο το μπαλόνι, όπως στο σχ. 1. Αφήνουν μόνο ένα μικρό ακάλυπτο μέρος κοντά στο λαιμό. 4. Επαναλαμβάνουν με μια δεύτερη στρώση το κόλλημα των χάρτινων λουρίδων, ή κάθετα με τις προηγούμενες ή διαφορετικά. Σχ.2. Συνεχίζουν με μια τρίτη στρώση, τέταρτη και πέμπτη για πιο γερή κατασκευή. 5. Αφήνουν το μπαλόνι με τις λουρίδες να στεγνώσει και συνήθως είναι έτοιμο μετά μια μέρα. Σπάνε το μπαλόνι και πολύ εύκολα ξεκολλάει και πετάγεται. Αυτό που μένει είναι το χάρτινο περίβλημα του μπαλονιού. 6. Για να μπορούν να το φορέσουν στο κεφάλι, θα πρέπει ένα μεγάλο μέρος να κοπεί, αλλά από την πίσω μεριά και όχι από τη μεριά που θα ζωγραφιστεί το πρόσωπο. Σχ.3. 7. Αφού κόψουν το λαιμό, τη φορούν και μετά κόβουν τρύπες για τα μάτια ή τρυπούλες για να περνάει το βλέμμα, αφού έχουν βρει το ύψος των ματιών τους.
Για το στόμα το άνοιγμα δεν είναι απαραίτητο.
8. Στεγνή τώρα η μάσκα βάφεται ολόκληρη με χρώμα άσπρο (πλαστικό τοίχου). 9. Από εδώ και πέρα το κάθε παιδί θα φτιάξει με φαντασία και πρωτοτυπία τη μάσκα του.
Αν τα παιδιά θέλουν να φτιάξουν μύτη, αυτιά και άλλα σημεία του προσώπου να είναι εξογκωμένα, να προεξέχουν, τότε τα φτιάχνουν με πολλά ψιλοκομμένα χαρτάκια εφημερίδας, ανακατεμένα με κόλλα (σε μια μάζα) και πλάθουν τα εξογκώματα τα οποία πάλι αφήνουν να στεγνώσουν. Στο τέλος τα βάφουν με το άσπρο πλαστικό χρώμα.
Η ζωγραφική του προσώπου μπορεί να αποτελέσει και μια αφορμή για μελέτη σύνθεσης, γραμμής, σχήματος, τόνου, χρώματος, υφής κ.λπ. Μπορεί να γίνει πλούσια ζωγραφική σύνθεση στο πρόσωπο, χαρτοκολλητική κ.λπ., να κολληθούν και συναρμολογηθούν ποικίλα υλικά από το περιβάλλον. Μαλλιά, πούπουλα, φύλλα, κλωστές πλεξίματος, κόλλες γλασέ ή γκοφρέ και άλλα.
ΘΕΑΝΩ ΜΙΧΑΛΟΛΙΑ 1ο Γυμνάσιο Ασπροπύργου
|