|
Αναλύοντας την «Γκουέρνικα» στο σχολείο |
|
|
|
28.02.09 |
|
Σελίδα 5 από 5
Παρίσι, 24 Μαρτίου 1945
Στο Παρίσι, στις 24 Μαρτίου του '45, ο Πικάσο δήλωσε τα εξής: «Τι νομίζετε πως είναι ένας καλλιτέχνης;
Μήπως ένας ηλίθιος που έχει μόνο μάτια αν είναι ζωγράφος, ή μόνο αυτιά αν είναι μουσικός, μια λύρα στην καρδιά του αν είναι ποιητής, ή ακόμη μόνο τα μπράτσα του αν είναι μπόξερ; Αντίθετα, είναι την ίδια στιγμή ένα ον πολιτικό, πάντοτε ευαίσθητο σε σπαρακτικά καυτά ή ευτυχή γεγονότα στα οποία αντιδρά με κάθε τρόπο.
Πώς θα ήταν δυνατόν να μην αισθάνεσαι ενδιαφέρον για τους άλλους;
ΟΧΙ, η ζωγραφική δεν είναι για να στολίζει διαμερίσματα. Είναι ένα πολεμικό εργαλείο για επίθεση και για άμυνα ενάντια στον εχθρό».
Ο εχθρός, όπως ξεκαθάρισε αρκετές φορές ο ίδιος, είναι αυτός που εκμεταλλεύεται τους συνανθρώπους του από εγωισμό ή από συμφέρον, ο εχθρός είναι ο φασισμός, η βία, το σκοτάδι, ο πόλεμος.
Είναι αυτά που εναντίον τους πάλεψε ο Πικάσο σε όλη του τη ζωή.
Ένα ιστορικό επεισόδιο
Στη διάρκεια της κατοχής ο περιώνυμος Γερμανός πρέσβης στο Παρίσι – Όττο Άμπετζ– επισκέπτεται τον Πικάσο στο εργαστήρι του. Φεύγοντας, βλέπει τη φωτογραφία της «ΓΚΟΥΕΡΝΙΚΑ». «Εσείς το κάνατε αυτό», ρωτά το ζωγράφο. Και εκείνος του απαντά λακωνικά: «Όχι, εσείς!».
Από το 1939 ο επικός πίνακας φιλοξενείτο στο Μουσείο Μοντέρνας τέχνης της Νέας Υόρκης, περιμένοντας να σημάνει η ώρα της Δημοκρατίας για την Ισπανία. Το 1969 ο στρατηγός Φράνκο είχε το θράσος να τον διεκδικήσει, προκαλώντας την οργή του ζωγράφου. Ο Πικάσο υπογράμμισε πως σύμφωνα με τη θέλησή του, το έργο θα επέστρεφε στην Ισπανία μόνο μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας στη χώρα.
Σχέδιο για την Γκουέρνικα, 1937.
Στις 10 Σεπτεμβρίου του 1981 η «ΓΚΟΥΕΡΝΙΚΑ» επιστρέφεται στην Ισπανία. Στις 28 Οκτωβρίου του ίδιου έτους, την ημέρα που συμπληρώνονταν 100 χρόνια από τη γέννηση του Πικάσο, οι συμπατριώτες του αντίκριζαν με συγκίνηση το έργο, που συμβόλιζε την εθνική τους τραγωδία, να τοποθετείται στο Μουσείο του Πράδο.
«Αυτός δεν είναι πίνακας, έλεγαν οι Ισπανοί, είναι βόμβα έτοιμη να εκραγεί».
Οι Βάσκοι τον διεκδικούσαν. Τα παιδιά τον ζωγράφιζαν στους αυλόγυρους των σχολείων, η «ΓΚΟΥΕΡΝΙΚΑ» ζούσε και κεραυνοβολούσε. Είχε ξαναγίνει επικίνδυνη. Είχε ξαναγίνει παρόν, δικαιώνοντας το δημιουργό της που συνήθιζε να λέει: «Αν ένα έργο δεν μπορεί να ζήσει πάντα στο παρόν, δεν υπολογίζεται καθόλου».
Ο Οδυσσέας Ελύτης για τον Πικάσο
(Απόσπασμα από το ποίημα «ΩΔΗ ΣΤΟΝ ΠΑΜΠΛΟ ΠΙΚΑΣΟ»)
Αλήθεια Πικασσό Παύλε υπάρχεις
Και μαζί με σένα εμείς υπάρχουμε
Ολοένα χτίζουν μαύρες πέτρες γύρω μας – αλλά εσύ γελάς
Μαύρα τείχη γύρω μας – αλλά συ με μιας
Ανοίγεις πάνω τους μυριάδες πόρτες και παράθυρα
Να ξεχυθεί στον ήλιο κείνη αχ η πυρόξανθη κραυγή
Που μ’ έρωτα παράφορο μεγαλύνει και διαλαλεί τ’ αέρια, τα υγρά
και τα στερεά του κόσμου ετούτου
Έτσι που να μη μάχεται πια κανένα το άλλο
Έτσι που να μη μάχεται πια κανείς τον άλλον
Να μην υπάρχει εχτρός,
Πλάι-πλάι να βαδίζουνε το αρνί με το λιοντάρι
Κ’ η ζωή –αδερφέ μου– ωσάν τον Γουαδαλκιβίρ των άστρων
Να κατρακυλάει με καθαρό νερό και με χρυσάφι
Χιλιάδες λεύγες μες στα όνειρά της
Χιλιάδες λεύγες μες στα όνειρά μας...
ΝΙΚΟΣ ΚΑΛΑΦΑΤΗΣ
1ο Γυμνάσιο Γαλατσίου
|
