|
Σελίδα 5 από 5
Με την αναδρομή στο παρελθόν, για όλα τα θέματα, γίνεται προσπάθεια να συνειδητοποιήσουν τα παιδιά τις αλλαγές που συντελούνται σε όλα τα επίπεδα, με την ελπίδα ότι ευαισθητοποιείται έτσι η παρατήρηση και η κριτική των αποτελεσμάτων και των συνεπειών που έχουν κάποιες από αυτές τις αλλαγές. Η προσφορά του φιλόλογου είναι ακόμη πολύτιμη στη σύνταξη των ερωτηματολογίων για τις συνεντεύξεις σε ειδικούς και μη, στις εξόδους από το σχολείο με τους κατοίκους ή σε χώρους εργασίας, με αρμόδιους παράγοντες ή υπηρεσίες. Ο φιλόλογος βοηθά για τη σωστότερη έκφραση και διατύπωση, το λεξιλόγιο, την ορθογραφία.
Αν η ώρα για το δίωρο της Π.Ε. έχει δοθεί από τα Νέα Ελληνικά, τα παιδιά μπορεί να διδαχτούν λιγότερα κείμενα Νεοελληνικής Λογοτεχνίας – ακούνε όμως παραδόσεις και λαϊκές διηγήσεις, ασχολούνται με την εξέλιξη της γλώσσας σε σχετικά υποθέματα, συνθέτουν εκθέσεις - αναφορές και ομιλίες για παρουσίαση σε διάφορες περιστάσεις (από απλή ενημέρωση ομάδων σε επίπεδο τάξης, μέχρι την τελική παρουσίαση-έκθεση μπροστά σε κοινό) και φτάνουν μέχρι τη συγγραφή μονόπρακτων για να σχολιάσουν, τις περισσότερες φορές σατιρικά, απόψεις των θεμάτων που εξέτασαν μέσα στο πρόγραμμα.
Αν αυτό δεν είναι Νέα Ελληνικά, τότε τι είναι; Έχει γίνει πια κοινή συνείδηση η ανάγκη για εκμάθηση μιας τουλάχιστον ξένης γλώσσας, για να είναι δυνατή όχι μόνο η επαγγελματική αποκατάσταση ενός νέου ανθρώπου, αλλά και η πρόσβαση σε επιστημονικούς και άλλους χώρους. Η εκμάθηση μια ξένης γλώσσας σαν αυτοσκοπός ή με συγκεκριμένους στόχους –διαφορετικούς για τον καθένα– έχει νόημα μόνο σε κάποια ηλικία και μετά από κάποιες επαγγελματικές επιλογές. Στο σχολείο όμως δε νοείται διδασκαλία μιας ξένης γλώσσας χωρίς διερεύνηση και ανάπτυξη στο έπακρο των δυνατοτήτων που προσφέρει η γνώση της.
Αυτό κάνει η Π.Ε.: Κάνει την ξένη γλώσσα εργαλείο στα χέρια των παιδιών και προσφέρει ευκαιρίες για ζωντανή πληροφόρηση (αλληλογραφία με σχολεία του εξωτερικού και ανταλλαγή πολύτιμου υλικού σχετικού με τα θέματά μας), σύγκριση με τις ανάλογες συνθήκες σε άλλες χώρες (κώδικας οδικής κυκλοφορίας, εθνικό σύστημα υγείας, περιβαλλοντική φυσιογνωμία και πολιτική κατάσταση) - συμβάλλει δηλαδή η ξένη γλώσσα και βοηθά στη μελέτη όλων των θεμάτων, επαφές με τους αλλοδαπούς της περιοχής (συνεντεύξεις και επισκέψεις), με αποτέλεσμα όχι μόνο τη γνωριμία με ξένες χώρες και λαούς και την κοινωνικοποίηση των παιδιών, αλλά και τη συνειδητοποίηση της παγκοσμιότητας κάποιων προβλημάτων ή αντίθετα των διαφορών της χώρας μας από άλλες, με αποτέλεσμα έναν πολίτη του κόσμου καλύτερα πληροφορημένο, με επίγνωση των σχέσεων που τον συνδέουν με τον κόσμο μέσα στον οποίο ζει.
Το μάθημα των Καλλιτεχνικών από τη φύση του έχει υπέρ και κατά. Μάθημα μονόωρο που υποχρεώνει τον καθηγητή μέσα σε 45 λεπτά κάθε βδομάδα να αναπτύξει σχέσεις αγάπης με τους μαθητές, να μεταδώσει μηνύματα, να βάλει βαθμούς - ορόσημα στην αγάπη των παιδιών για την τέχνη και γενικότερα τη ζωή τους. Τέλος, να αντιμετωπίσει τη νοοτροπία δευτερεύοντα - πρωτεύοντα μαθήματα και την αντίθεση ανάμεσα στην ατομική κλίση και τη χρησιμότητα σε Δέσμες, Πανελλήνιες Εξετάσεις, κ.λπ. Έχει όμως και πολλά υπέρ: Είναι ένα μάθημα από τη φύση του ελεύθερο, που μιλά στο συναίσθημα του μαθητή, μπορεί να κινήσει αν όχι την αγάπη πάντως την περιέργεια και να συμβάλλει στην αισθητική καλλιέργεια του παιδιού, αλλά και την ψυχική του ισορροπία, προσφέροντάς του τη δυνατότητα να εκφραστεί χωρίς καλούπια και να «βγάλει», συνειδητά ή υποσυνείδητα, κομμάτια από τον εσωτερικό του κόσμο.
Τα Καλλιτεχνικά τώρα μέσα από την Π.Ε. βρίσκουν τον τρόπο να γεφυρώσουν τις αντιθέσεις και να παίξουν το ρόλο του ρυθμιστή των αναγκών του παιδιού, να του δώσουν την ευκαιρία να γνωρίσει τον εαυτό του, να παίξει με τα χαρίσματά του, να εκφράσει ελεύθερα πια και συνειδητά τον εσωτερικό του κόσμο και να αναπτύξει καλύτερες σχέσεις.
Πρακτικά τι κάνουν τα παιδιά με τη βοήθεια του καθηγητή των Καλλιτεχνικών ή μόνα τους: ζωγραφίζουν, σχεδιάζουν, χαρτογραφούν, κάνουν μακέτες, γλυπτά, αφίσες, χειροτεχνήματα, σχετικά με τα θέματα με τα οποία ασχολούνται. Ανεβάζουν μια θεατρική παράσταση φροντίζοντας όλα τα στοιχεία της (σκηνοθεσία, κοστούμια, κίνηση και μουσική) ενσωματώνοντας έτσι διάφορα μαθήματα όπως Μουσική, Γυμναστική κ.λπ. σε ένα παιχνίδι - παράσταση. Εικονογραφούν βιβλία για διάφορα μαθήματα (π.χ. Ιστορία) και φυσικά αποτυπώνουν πληροφορίες και ντοκουμέντα σε πανό και άλμπουμ με ιδιαίτερη φροντίδα για ένα «καλλιτεχνικό» αποτέλεσμα.
Τέλος, στο αναλυτικό πρόγραμμα του Γυμνασίου υπάρχουν κάποια μαθήματα, όπως ο ΣΕΠ, η Οικιακή Οικονομία, η Αγωγή του Πολίτη, η Γυμναστική και η Μουσική που, «εξ ορισμού και εξ αντικειμένου», δεν είναι σαν τα άλλα. Ακόμα κι όταν υπάρχει βιβλίο δεν μπορεί να αποτελεί τη μοναδική πηγή πληροφόρησης, γίνεται ήδη σύσταση για ολοκλήρωση της δουλειάς με έρευνα έξω από την τάξη, ξεφεύγοντας έτσι από το επιστημονικό, το αφηρημένο μοντέλο για τη γνώση που θεωρεί τα νεανικά μυαλά ένα αδρανές, παθητικό υλικό που πρέπει να το πλάσσεις, να το γεμίσεις, να το διαμορφώσεις και να το καλλιεργήσεις.
Είναι συνεπώς φανερό ότι τέτοια μαθήματα έχουν πολλά να πάρουν και να δώσουν με τη συμμετοχή σ’ ένα πρόγραμμα Π.Ε. και δε χρειάζεται να αναλυθεί το που και πως και πότε.
Άλλωστε τελειώνοντας, θα’ θελα και πάλι να τονίσω ότι, απευθυνόμενη σήμερα σε μια ομάδα συναδέλφων, που έχουν άμεση σχέση με τα εκπαιδευτικά πράγματα και βαθιά γνώση της επιστήμης τους, δεν ήρθα με κανένα τρόπο να τους κάνω «μάθημα», αλλά να τους απλώσω το χέρι, και, μέσα απ’ αυτήν τη δουλειά που κατάφερε παρά τις δυσκολίες να εδραιωθεί στην καρδιά και τις πεποιθήσεις όσων δουλεύουμε γι’ αυτή, να σας καλέσω να γίνουμε φίλοι μια ομάδα - συναγωνιστές σ'αυτόν τον αγώνα για ένα Ανοιχτό Σχολείο, μια άλλη Παιδεία, έναν Ανώτερο Άνθρωπο, μια Καλύτερη Ζωή.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ
1. Μίλτου Κουντουρά: «Κλείστε τα Σχολεία», τόμος Α', εκδ. «Γνώση».
2. Μιχάλη Μοδινού: «Επτά οριζοντίως: Παραπόταμος του Δούναβη», περιοδικό «Η Νέα Οικολογία», τεύχος 17, Μάρτιος 1986.
Παιδαγωγική Ομάδα Γυμνασίου Βούλας
|
