|
02.03.09 |
|
Σελίδα 1 από 5
Το διακοσμητικό σχέδιο σαν αφετηρία στην πλαστική έρευνα.
Το διακοσμητικό σχέδιο μπορεί να υποβοηθήσει το μαθητή τόσο στην αποφυγή της περιγραφικής προσήλωσης σ’ ένα θέμα όσο και στην πειθαρχημένη και ακριβολόγα δουλειά. Αν αντιμετωπιστεί με τον κατάλληλο τρόπο μπορεί να λειτουργήσει σαν ένας προθάλαμος για την είσοδο στον «καθαρά» ζωγραφικό χώρο. Ακόμα περισσότερο να αποτελέσει και μια αφετηρία, για να «περάσουν» στο μαθητή μέσα από τη σπουδή του διακοσμητικού σχεδίου οι βασικές εκείνες αρχές της ρυθμολογίας, που διέπουν ουσιαστικά κάθε έργο τέχνης. Κάτω από ορισμένες λοιπόν προϋποθέσεις, η σπουδή του «διακοσμητικού» σχεδίου αποκτάει μια ευρύτερη διάσταση, ώστε να αποτελεί έναν ιδιαίτερα χρήσιμο κρίκο της όλης εικαστικής εκπαίδευσης.
 Όταν γίνεται αναφορά εδώ, στο διακοσμητικό σχέδιο, τον όρο «διακοσμητικό» ας μη τον δει κανείς περιοριστικά. Για την ακρίβεια δεν αφορά κανέναν αυστηρό διαχωρισμό με τη συνολικότερη διδασκαλία, της οποίας αντίθετα αποτελεί ένα ορισμένο μέρος, όπως και δεν καλύπτει επίσης έστω και συνοπτικά το πλατύ φάσμα εφαρμογών του διακοσμητικού σχεδίου -αλλά θίγει μόνο πτυχές του προβλήματος. Η πρόθεσή μας δεν είναι να προπαρασκευάσουμε «διακοσμητές», αλλά να δώσουμε μερικά γενικά στοιχεία, με βάση τα οποία ο μαθητής θα διευκολυνθεί να αφομοιώσει νωρίτερα τη σημασία ορισμένων πραγμάτων στο χώρο της τέχνης.
Μη λησμονούμε εξάλλου, ότι σε κάθε περίπτωση, υπάρχει πάντα ο υπ’ αριθμόν ένα αρνητικός παράγοντας, που δεν επιτρέπει και πολύ διεξοδικές προσεγγίσεις, ο παράγοντας χρόνος διδασκαλίας, που όλοι γνωρίζουμε πόσο ασφυκτικά στενά κάνει τα περιθώρια της διδασκαλίας μας στο Γυμνάσιο. Αλλά ας δούμε πιο συγκεκριμένα μερικά ζητήματα. Μέσα από τη συζήτηση στο πρώτο κιόλας σχετικό μάθημα για το διακοσμητικό σχέδιο γίνεται προσπάθεια να διευκρινισθούν οι διαφορές της «διακόσμησης» από τη ζωγραφική ή τη γλυπτική. Να γίνει αντιληπτό ότι αν και η διακοσμητική διάθεση μπορεί να εκδηλώνεται π.χ. σ’ ένα έργο ζωγραφικής, όμως το διακοσμητικό έργο, σε αντίθεση με το έργο ζωγραφικής (ή γλυπτικής), δεν νοείται αυτονομημένο, ανεξάρτητο, δεν λειτουργεί «καθαυτό», αλλά είναι προσαρμοσμένο σε καθορισμένα δεδομένα, έχει χαρακτήρα συμπληρωματικό, είναι άρρηκτα δεμένο, ενσωματωμένο σ’ ένα γενικότερο, ορισμένο κάθε φορά σύνολο, είτε πρόκειται για αρχιτεκτονικό χώρο, είτε για αντικείμενο χρήσης κ.λπ. Είναι έργο εφαρμογής, που έχει σκοπό να αναδεικνύει καλύτερα το στοιχείο στο οποίο «εφαρμόζεται».
Για την κατανόηση αυτών των διαφορών γίνεται μια ορισμένη ιστορική αναδρομή, με την επίδειξη επιλεγμένων εικόνων ή την προβολή σχετικών φωτεινών διαφανειών. Περισσότερο εννοείται ασχολούμαστε με την σπουδή της διακόσμησης επιφανειών.
Επιδιώκουμε να γίνει κατανοητό από το μαθητή πόσο απεριόριστες είναι οι πηγές άντλησης διακοσμητικών θεμάτων. Πως μπορεί ν’ αρχίσει ο ίδιος μια ατελείωτη περιπέτεια αναζήτησης μοτίβων, ρίχνοντας μια ματιά γύρω του, σ’ οτιδήποτε τον περιβάλλει. Πως μπορεί να ξεκινήσει από ένα απλό γράμμα του αλφαβήτου και να οδηγηθεί σε μια απίθανα «πολύπλοκη» διακοσμητική κατασκευή. Να ξεκινήσει από ένα αδιάφορο, απλό γεωμετρικό σχήμα, προσιτό, ελεγχόμενο και «εύκολο» και να φτάσει σε μια «δύσκολη» φαινομενικά, όσο κι ενδιαφέρουσα σύνθεση. Να ξεκινήσει από την ίδια τη «φύση» που κρύβει τόσες και τόσες εκπληκτικές «λύσεις», από το φύλλο ενός θάμνου ως το ρόζο του κορμού, από τον κάλυκα ή τα πέταλα ενός λουλουδιού, ως το κέλυφος ενός σαλιγκαριού, από ένα όστρακο, από μια λεπτομέρεια από τα φτερά της πεταλούδας, των πουλιών κ.ο.κ: Από χίλια δύο πράγματα που φαίνονται ασήμαντα και μπορεί να περνούν απαρατήρητα και που είναι ήδη πλούσιο υλικό για μια διακοσμητική σύνθεση.
|
