|
|
|
Για την καλλιτεχνική διδασκαλία σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης - 2008 |
|
|
|
16.01.07 |
|
Σελίδα 4 από 4
Γ) ΣΤΑ ΕΠΑΛΌπως είναι γνωστό, ο περυσινός αρχικός σχεδιασμός του ΥΠΕΠΘ προέβλεπε πλήρη αποβολή του τομέα των Εφαρμοσμένων Τεχνών από τα ΕΠΑΛ. Μετά από αγώνα, συγκεντρώσεις, παρεμβάσεις, διαβήματα τόσο γενικότερα της ΟΛΜΕ όσο και πιο ειδικά των εικαστικών καλλιτεχνών και της Ένωσής μας, το ΥΠΕΠΘ ενέταξε στα ΕΠΑΛ τον τομέα των Εφαρμοσμένων Τεχνών αλλά με μια μόνο ειδικότητα, εκείνη δηλαδή των Γραφικών Τεχνών, εξαιρώντας άλλες δύο τουλάχιστον βασικές ειδικότητες (όπως της Διακοσμητικής και της Συντήρησης) που θα έπρεπε και αυτές να ενταχθούν στα ΕΠΑΛ, διατηρώντας και εξασφαλίζοντας τη δυνατότητα πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, όπου λειτουργούν αντίστοιχα τμήματα και σχολές Εφαρμοσμένων Τεχνών, και όπου είναι φυσικά εντελώς ανακόλουθο και παράδοξο να μην έχουν πρόσβαση σ’ αυτές οι σπουδαστές της τεχνικοεπαγγελματικής εκπαίδευσης.
Πέραν τούτου, πρέπει να παρατηρήσουμε ότι στην προτεινόμενη διάρθρωση, στην Α΄ τάξη ΕΠΑΛ, στον «κύκλο τεχνολογίας», δεν προβλέπεται η διδασκαλία ούτε μαθήματος Αισθητικής Αγωγής (αντίστοιχου προς εκείνου της Α΄ τάξης του Ενιαίου Λυκείου) ούτε του μαθήματος Ελεύθερο Σχέδιο, πράγμα που ισοδυναμεί στην ουσία με εκτόπιση των καλλιτεχνικών από την Α΄ τάξη ΕΠΑΛ.
Όχι μόνο αναιτιολόγητα εκτοπίζονται από την Α΄ τάξη ΕΠΑΛ τα καλλιτεχνικά αυτά μαθήματα, των οποίων η διδασκαλία με αυτή ή την άλλη μορφή είναι απαραίτητη, αλλά εκτοπίζονται γενικότερα οι εικαστικοί καλλιτέχνες από την τάξη αυτή (!) αφού και στο προβλεπόμενο συναφές μαθήματα «Τεχνικό σχέδιο» στον αντίστοιχο κύκλο της Α΄ τάξης ΕΠΑΛ, αποκλείονται οι εικαστικοί ΠΕ08 ακόμα και από τη Β΄ ανάθεση!
Δ) ΑΝΑΘΕΣΕΙΣΣτην υπουργική απόφαση για τις αναθέσεις μαθημάτων οι οποίες ανακοινώθηκαν στα σχολεία στις 17/9/2008 με αρ. πρωτ. 118842/Γ2, σ’ ότι αφορά το Γυμνάσιο και το Γενικό Λύκειο η αντιστοιχία των διδασκομένων καλλιτεχνικών μαθημάτων και ειδικοτήτων σε Α΄ και Β΄ ανάθεση παραμένει αμετάβλητη όπως πριν και συνεπώς ανεξάρτητα από τις σοβαρές ενστάσεις και την αντίθεσή μας για άλλα κρίσιμα θέματα που αφορούν στη διδασκαλία των καλλιτεχνικών μαθημάτων στο Λύκειο, θεωρούμε ότι η αντιστοιχία στις αναθέσεις είναι βάσιμη και σωστή.
Αλλά δεν είναι ούτε σωστή ούτε βάσιμη, αντίθετα είναι σε πολλές περιπτώσεις πολύ εσφαλμένη η καθοριζόμενη αντιστοιχία καλλιτεχνικών μαθημάτων και ειδικοτήτων για Α΄ ή Β΄ ανάθεση, στα ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ.
Το Ελεύθερο Σχέδιο, οφείλει να ανατίθεται αποκλειστικά ως πρώτη ανάθεση στους εικαστικούς καλλιτέχνες, και μόνο ως δεύτερη ανάθεση σε οποιαδήποτε άλλη ειδικότητα. Αυτό – κρίνοντας με αυθεντικά καλλιτεχνικά και επιστημονικά κριτήρια – είναι πέραν πάσης αμφισβήτησης, και μόνο ξένες προς τα καλλιτεχνικά και επιστημονικά κριτήρια αντιλήψεις, μπορεί να οδηγούν σε ρυθμίσεις σαν αυτές που καθορίζει για τα ΕΠΑΛ – ΕΠΑΣ η υπουργική απόφαση για τις αναθέσεις.
Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα μαθήματα που αναφέρονται στη «Σύνθεση» καθώς και για τα μαθήματα που αφορούν τη διδασκαλία του Χρώματος ή τη Γλυπτική κάτω από οποιαδήποτε μορφή και επιμέρους εφαρμογή.
Με δυο λόγια, τα συναφή με Ελεύθερο Σχέδιο, Σύνθεση, Χρώμα, Γλυπτική μαθήματα, ανήκουν στην Εικαστική διδασκαλία και συνεπώς ως Α΄ ανάθεση πρέπει αποκλειστικά να δίνονται στους εικαστικούς (ΠΕ08).
Πέραν τούτου, παρατηρείται ότι στον πίνακα αναθέσεων που κατάρτισε το Υπουργείο, με εσφαλμένο επίσης τρόπο ρυθμίζεται όχι μόνο η Α΄ ανάθεση των μαθημάτων που προαναφέρθηκαν αλλά και η Β΄ ανάθεση, όπως ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γραμμικού Σχεδίου, (πχ Β΄ ΕΠΑΛ τομείς εφαρμοσμένων τεχνών, κεραμικής – πηλοπλαστικής, σχεδιασμού εσωτερικών χώρων, συντήρησης) όπου οι εικαστικοί παραδόξως εξαιρούνται από τη Β΄ ανάθεση, πράγμα εντελώς ακατανόητο και ασύμβατο προς την αντιστοιχία μαθημάτων – ειδικοτήτων.
Εξίσου λαθεμένο και ακατανόητο είναι ότι σύμφωνα με την υπουργική απόφαση στην Α΄ τάξη ΕΠΑΛ, δεν προβλέπεται Ελεύθερο Σχέδιο και Γραμμικό Σχέδιο όπως θα ήταν λογικά αναμενόμενο και σύμφωνο προς τις γενικές εκπαιδευτικές ανάγκες ώστε να υπάρχει ομαλή μετάβαση στη διδασκαλία στις επόμενες τάξεις. Υποκαθίσταται από το Τεχνικό σχέδιο το οποίο αποτελεί στην ουσία (και με βάση τα ισχύοντα αναλυτικά προγράμματα) παραλλαγή του Γραμμικού σχεδίου. Πλην όμως αν και προβλέπεται στον κύκλο Τεχνολογίας Α΄ τάξης ΕΠΑΛ, το Τεχνικό σχέδιο, οι εικαστικοί αποκλείονται από τη διδασκαλία του, ενώ έπρεπε να συμπεριλαμβάνονται όπως τα προηγούμενα έτη και όπως στο Γενικό Λύκειο, στη Β΄ ανάθεση.
Ε) ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΗ καλλιτεχνική εκπαίδευση αποτελώντας καίριο συστατικό στοιχείο της Γενικής Παιδείας, όχι μόνο είναι απαραίτητο να ενταχθεί ουσιαστικά με τρόπο που να αρμόζει προς τη φύση και το περιεχόμενό της στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, με κορύφωση το Λύκειο, αλλά πρέπει καλύπτοντας κατά προτεραιότητα τις μεγάλες ανάγκες και τα τεράστια ελλείμματα, που υπάρχουν στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, να επεκταθεί διαδοχικά και στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση, απλώνοντας τις βάσεις μιας οργανωμένης αισθητικής και καλλιτεχνικής καλλιέργειας και στο Δημοτικό.
Θεωρούμε απαραίτητο από την άποψη αυτή πέρα από τη δυνατότητα που υπάρχει για συμπληρωματική και υπό προϋποθέσεις διάθεση καθηγητών καλλιτεχνικών στην πρωτοβάθμια, να υπάρξει μέριμνα και σχεδιασμός για το άνοιγμα οργανικών θέσεων στα Δημοτικά σχολεία, για την ειδικότητα (ΠΕ08) των Καλλιτεχνικών.
Εμείς ως αληθινά καινοτόμα παρέμβαση που θα μπορούσε να επιφέρει αναζωογόνηση και εμπλουτισμό στη συνολική οργάνωση των σπουδών και σ’ όλο το περιεχόμενο του σχολείου στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση, θεωρούμε την αναγωγή της καλλιτεχνικής παιδείας σ’ έναν από τους βασικότερους άξονες όλης της εκπαιδευτικής διαδικασίας. Ωστόσο προσδιορίζουμε τις προτάσεις μας, όχι με βάση τέτοιες υψηλές προσδοκίες, αλλά με βάση τις πιο επείγουσες ανάγκες εξασφάλισης εκείνων των προϋποθέσεων, χωρίς την εκπλήρωση των οποίων η καλλιτεχνική εκπαίδευση, ανεξάρτητα από όποιες επιμέρους ρυθμίσεις, θα παραμένει στο περιθώριο, εξοστρακισμένη από τον εκπαιδευτικό κορμό, τυπικό συμπλήρωμα – και στην ουσία διάτρητο μπάλωμα – της εκπαιδευτικής μας πραγματικότητας.
Οι προϋποθέσεις που κατά τη γνώμη μας χρειάζεται άμεσα να εξασφαλιστούν, συνοψίζονται στα παρακάτω:
Α) Καλλιτεχνική εκπαίδευση όχι μόνο ως μάθημα επιλογής, αλλά ως αναπόσπαστο συστατικό της γενικής εκπαίδευσης, ως μάθημα γενικής παιδείας.
Β) Καλλιτεχνική εκπαίδευση όχι μονοδιάστατα και επιφανειακά ως θεωρητικό – πολιτιστικό φροντιστήριο, αλλά πρωτίστως και κατά κύριο λόγο ως έμπρακτη εργαστηριακή εξάσκηση, συνεπώς ως εκπαίδευση με χαρακτήρα κατ’ εξοχήν εργαστηριακό.
Γ) Καλλιτεχνική εκπαίδευση που υποβοηθά την ειδίκευση αλλά αντιτίθεται στην αποσπασματικότητα και τη μονομέρεια, εκπαίδευση όχι τυποποίησης και αναπαραγωγής κλισέ αλλά δημιουργικής αναζήτησης και διανοητικής πολυμέρειας.
Επιδιώκοντας να επικεντρώσουμε την προσοχή μας στα πιο ουσιώδη και κρίνοντας απ’ αυτή τη σκοπιά τα προβλήματα, εκτιμούμε ότι είναι απαραίτητο να υπάρξουν ευρύτερης σημασίας και βαρύτητας επιλογές, στήριξης της καλλιτεχνικής εκπαίδευσης.
Προς : τον Υπουργό Παιδείας
κ. Ε. Στυλιανίδη
τον Υφυπουργό Παιδείας
κ. Α. Λυκουρέντζο
τον Ειδικό Γραμματέα ΥΠΕΠΘ
κ. Γ. Γούση
Υπ’ όψιν: Δ/ντή Σπουδών Β΄/θμιας Εκπ/σης
Δ/ντή Σπουδών Α΄/θμιας Εκπ/σης
Κοιν: Πρόεδρο Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
Σύμβουλο Καλλιτεχν. Μαθημάτων Π.Ι.
Συμβούλους Καλλιτεχνικών Μαθημάτων
Πρυτανικό Συμβούλιο ΑΣΚΤ
Ομοσπονδία Λειτουργών Μέσης Εκπ/σης
Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδας
Επιμελητήριο Εικαστικών Τεχνών Ελλάδας
|
|
