Ανάθεση μαθημάτων στα ΓΕΛ, ΕΠΑΛ και τις ΕΠΑΣ

01.06.09

Στην πρόσκληση του ΥΠΕΠΘ προς τους φορείς και τη σύσταση ομάδας εργασίας με στόχο την επεξεργασία των παρατηρήσεων των υπομνημάτων, των σχετικών με τις αναθέσεις μαθημάτων στα ΓΕΛ, ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ, η Ένωσή μας παραβρέθηκε σε όλες τις συναντήσεις με την εκπρόσωπό της η οποία ανέπτυξε τις παρατηρήσεις της Ένωσης.

Πραγματοποιήθηκε συνάντηση συνεργασίας με το Σύμβουλο Αρχιτεκτονικής κ. Παυλίδη, μελετήθηκαν οι προτάσεις από τους συγγενικούς φορείς (Αρχιτεκτόνων ΠΕ12.02 και Γραφιστών ΠΕ18.01,26,27,28,29), έγιναν αλλεπάλληλες συναντήσεις με ομάδα εργασίας εκπαιδευτικών ΠΕ08 προκειμένου να επεξεργασθούμε την τελική πρόταση.

Γενικές Παρατηρήσεις

•   Στη Γενική Εκπαίδευση τα διδασκόμενα μαθήματα πρέπει να ανατίθενται ως 1η ανάθεση μόνο σε καθηγητές αποφοίτους Πανεπιστημιακών ή Πολυτεχνικών Σχολών, διότι στα ιδρύματα αυτά η κάλυψη των γνωστικών αντικειμένων, από θεωρητικής πλευράς γίνεται σε μεγαλύτερη έκταση και βάθος από ότι στα Ιδρύματα Τεχνολογικής Εκπαίδευσης. Επίσης, θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι απευθύνονται σε μαθητές που στην πλειοψηφία τους στοχεύουν στην εισαγωγή τους στις Πανεπιστημιακές και Πολυτεχνικές Σχολές ή σε μια Γενική Παιδεία.
•   Τα διδασκόμενα μαθήματα πρέπει να ανατίθενται ως 1η ανάθεση μόνο σε εκπαιδευτικούς των οποίων το βασικό πτυχίο τα περιλαμβάνει ως βασικά γνωστικά αντικείμενα.
•   Τα μαθήματα που εξετάζονται πανελλαδικά πρέπει να διδάσκονται από τους    καθηγητές Α΄ Ανάθεσης και μόνο, διότι οι υποψήφιοι πρέπει να προσέρχονται στις εξετάσεις με τις ίδιες εκπαιδευτικές συνθήκες.
•   Καμία «σεμιναριακή» γνώση δεν θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη για Α΄ ή Β΄ Ανάθεση μαθημάτων, δεδομένου ότι η νομοθεσία δεν προβλέπει ισοτιμία μεταξύ πτυχίων και σεμιναρίων.
•   Με βάση τα παραπάνω και την πρόταση της ΟΛΜΕ ως γενική αρχή, πρέπει σε κάθε κλάδο να αντιστοιχεί μία πρώτη αποκλειστική ανάθεση, αυτή που αντιστοιχεί με το βασικό γνωστικό αντικείμενο του πτυχίου του.

Αναθέσεις μαθημάτων στα ΓΕΛ

Στην υπουργική απόφαση για τις αναθέσεις μαθημάτων οι οποίες ανακοινώθηκαν στα σχολεία στις 17/9/2008 με αρ. πρωτ. 118842/Γ2, σ’ ότι αφορά το Γυμνάσιο και το Γενικό Λύκειο η αντιστοιχία των διδασκομένων καλλιτεχνικών μαθημάτων και ειδικοτήτων σε Α΄ και Β΄ ανάθεση παραμένει αμετάβλητη όπως πριν και συνεπώς θεωρούμε ότι η αντιστοιχία στις αναθέσεις είναι βάσιμη και σωστή.
Σε αυτό το σημείο θέλουμε να παρατηρήσουμε ότι οι αναθέσεις μαθημάτων στα ΓΕΛ, δεν θάπρεπε να συζητηθούν αυτή τη στιγμή μαζί με των ΕΠΑΛ - ΕΠΑΣ διότι εκεί δεν έγιναν πρόσφατα μεταρρυθμίσεις ώστε να παρατηρηθούν προβλήματα. Εκεί οι αναθέσεις είχαν διευθετηθεί σωστά στο παρελθόν και δεν υπάρχουν ενστάσεις.

Αναθέσεις μαθημάτων στα ΕΠΑΛ - ΕΠΑΣ

Όσον αφορά στις αναθέσεις στα ΕΠΑΛ – ΕΠΑΣ δεν είναι ούτε σωστή ούτε βάσιμη, αντίθετα είναι σε πολλές περιπτώσεις πολύ εσφαλμένη η καθοριζόμενη αντιστοιχία καλλιτεχνικών μαθημάτων και ειδικοτήτων για Α΄ ή Β΄ ανάθεση.

Το Ελεύθερο Σχέδιο, είναι το κατ’ εξοχήν αντικείμενο των σπουδών των καλλιτεχνών εκπαιδευτικών καθ’ όλη τη διάρκεια της πενταετούς φοίτησής τους στην ΑΣΚΤ (επισυνάπτεται σχετικό έγγραφο της ΑΣΚΤ).
Είναι βασικό μάθημα σε όλες τις σχολές καλλιτεχνικών σπουδών, είναι ενιαίο και διδάσκεται πάντα από καλλιτέχνες αποφοίτους της ΑΣΚΤ, τόσο στην Αρχιτεκτονική, όσο και στα ΤΕΙ και στα Κέντρα Ελευθέρων Σπουδών, αλλά και στο Ενιαίο Λύκειο σύμφωνα με την εγκ. Γ2 / 4609 12/ 8/ 1998. Εξετάζεται δε στις Πανελλαδικές Εξετάσεις από καθηγητές Π.Ε. 08.

Επειδή το Ελεύθερο Σχέδιο είναι ενιαίο μάθημα και με κοινό πρόγραμμα σπουδών, πρέπει σε Α΄ ανάθεση να δίνεται αποκλειστικά σε εικαστικούς καθηγητές Π.Ε. 08 και σε Β’ ανάθεση σε καθηγητές Π.Ε.12 Αρχιτέκτονες, ή σε οποιαδήποτε άλλη σχετική ειδικότητα.

Αυτό – κρίνοντας με αυθεντικά καλλιτεχνικά και επιστημονικά κριτήρια – είναι πέραν πάσης αμφισβήτησης, και μόνο ξένες προς τα καλλιτεχνικά και επιστημονικά κριτήρια αντιλήψεις, μπορεί να οδηγούν σε ρυθμίσεις σαν αυτές που καθορίζει για τα ΕΠΑΛ – ΕΠΑΣ η υπουργική απόφαση για τις αναθέσεις.

Το ίδιο ακριβώς ισχύει και για τα μαθήματα που αναφέρονται στη «Σύνθεση» καθώς και για τα μαθήματα που αφορούν στη διδασκαλία του Χρώματος ή τη Γλυπτική κάτω από οποιαδήποτε μορφή και επιμέρους εφαρμογή.
Με δυο λόγια, τα συναφή με Ελεύθερο Σχέδιο, Σύνθεση, Χρώμα, Γλυπτική μαθήματα, ανήκουν στην Εικαστική διδασκαλία και συνεπώς ως Α΄ ανάθεση πρέπει αποκλειστικά να δίνονται στους εικαστικούς (ΠΕ08).

Πέραν τούτου, παρατηρείται ότι στον πίνακα αναθέσεων που κατάρτισε το Υπουργείο, με εσφαλμένο επίσης τρόπο ρυθμίζεται όχι μόνο η Α΄ ανάθεση των μαθημάτων που προαναφέρθηκαν αλλά και η Β΄ ανάθεση, όπως ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Γραμμικού Σχεδίου, (πχ Β΄ ΕΠΑΛ τομείς εφαρμοσμένων τεχνών, κεραμικής – πηλοπλαστικής, σχεδιασμού εσωτερικών χώρων, συντήρησης) όπου οι εικαστικοί παραδόξως εξαιρούνται από τη Β΄ ανάθεση, πράγμα εντελώς ακατανόητο και ασύμβατο προς την αντιστοιχία μαθημάτων – ειδικοτήτων.

Εξίσου λαθεμένο και ακατανόητο είναι ότι σύμφωνα με την υπουργική απόφαση στην Α΄ τάξη ΕΠΑΛ, δεν προβλέπεται Ελεύθερο Σχέδιο και Γραμμικό Σχέδιο όπως θα ήταν λογικά αναμενόμενο και σύμφωνο προς τις γενικές εκπαιδευτικές ανάγκες ώστε να υπάρχει ομαλή μετάβαση στη διδασκαλία στις επόμενες τάξεις. Υποκαθίσταται από το Τεχνικό σχέδιο το οποίο αποτελεί στην ουσία (και με βάση τα ισχύοντα αναλυτικά προγράμματα) παραλλαγή του Γραμμικού σχεδίου. Πλην όμως αν και προβλέπεται στον κύκλο Τεχνολογίας Α΄ τάξης ΕΠΑΛ, το Τεχνικό σχέδιο, οι εικαστικοί αποκλείονται από τη διδασκαλία του, ενώ έπρεπε να συμπεριλαμβάνονται όπως τα προηγούμενα έτη και όπως στο Γενικό Λύκειο, στη Β΄ ανάθεση.

Συνοψίζοντας, στα καλούμενα «σχεδιαστικά» και σε όλα ανεξαιρέτως τα συναφή με την τέχνη και τις εφαρμογές της μαθήματα, (συμπεριλαμβάνοντας και τις αντίστοιχες εφαρμογές Η/Υ) πρέπει οπωσδήποτε να περιλαμβάνονται στις αναθέσεις (είτε Α΄, είτε Β΄ ανάθεση, είτε και τα δύο) οι εικαστικοί καλλιτέχνες.

Λαμβάνοντας υπ’ όψη το ΥΠΕΠΘ όλες τις γενικές παρατηρήσεις που αναπτύχθηκαν από τον εκπρόσωπο της ΟΛΜΕ και έγιναν αποδεκτές από το σώμα των παρευρισκομένων, καθώς και τις γενικές παρατηρήσεις των κλάδων, αυτές που αναγράφουμε στο παρόν κείμενο και είναι σύμφωνες με αυτές των Αρχιτεκτόνων και Γραφιστών, ενδεχομένως και άλλων που δεν έπεσαν στην αντίληψή μας, όφειλε να προσαρμόσει τις αναθέσεις πάνω σε αυτές τις γενικές αρχές.
Οι «συνεργασίες» μεταξύ των φορέων, που πρότεινε το ΥΠΕΠΘ, οδήγησαν σε ένα αδιέξοδο με ανταγωνιστικές συντεχνιακές λογικές που είναι έξω από κάθε επιστημονική , παιδαγωγική αντίληψη, και με την οποία διαφωνούμε.

Για να γίνουμε πιο συγκεκριμένοι οι συνάδελφοι Αρχιτέκτονες και Γραφίστες, παρά τις σωστές γενικές παρατηρήσεις τους, έπεσαν στο λάθος να μην τις εφαρμόζουν στην πράξη, αλλά να ακολουθούν τη συντεχνιακή λογική. Μια πρόχειρη μόνο ματιά στις αναλυτικές τους προτάσεις το αποδεικνύει. Ζητούν π.χ. ως Α΄ ανάθεση το Ελεύθερο Σχέδιο, ενώ παράλληλα αποβάλλουν τους Εικαστικούς ως Β΄ ανάθεση από το Γραμμικό-Αρχιτεκτονικό Σχέδιο.

Σημειώνουμε ότι η διδασκαλία των Σχεδίων στις αντίστοιχες Σχολές γίνονται:

Αρχιτεκτονική Σχολή: Ελεύθερο Σχέδιο Α΄ έτος 4 ώρες 2 εξάμηνα. Διδάσκων: Εικαστικός
Α. Σ. Καλών Τεχνών: Γραμμικό – Αρχιτεκτονικό Σχέδιο Α΄ έτος 4 ώρες 2 εξάμηνα. Διδάσκων: Αρχιτέκτονας.
Η πρόταση των παραπάνω ειδικοτήτων να διδάξουν στο Γυμνάσιο και το Λύκειο ως Α΄ ή Β΄ ανάθεση, μας βρίσκει κάθετα αντίθετους, διότι τα Εικαστικά στο Γυμνάσιο και η Αισθητική Αγωγή στο Λύκειο, έχουν στόχο την ανάπτυξη της δημιουργικής ικανότητας, της φαντασίας και των δεξιοτήτων των μαθητών, προσφέροντας γενικές γνώσεις και πληροφορίες και όχι εξειδίκευση και εφαρμογές επαγγελματικού επιπέδου.
Τα βιβλία των εικαστικών αναφέρουν σε κάποια κεφάλαια (αφίσα, έντυπο, βιομηχανικό σχέδιο, φωτογραφία κλπ), για να γίνουν αφορμές για καλλιτεχνική αναδημιουργία και όχι για εφαρμοσμένη αναπαραγωγή.

Ζητούμε από το ΥΠΕΠΘ να λάβει σοβαρά υπόψη τις παραπάνω παρατηρήσεις και να ενεργήσει έτσι ώστε να απεμπλακούν οι «συνεργαζόμενες» ομάδες εκπαιδευτικών, από τις στείρες αντιπαραθέσεις και συντεχνιακές λογικές, δίνοντας λύσεις στα προβλήματα που ταλανίζουν την Τεχνική Εκπαίδευση.

[ Πίσω ]