Εκπαιδευτικά προγράμματα στην Ακρόπολη - Ένωση Εκπαιδευτικών Εικαστικών Μαθημάτων

Οι επισκέπτες μπορούσαν να διακρίνουν ίχνη από χρώμα σε ορισμένα σημεία των μνημείων, να παρατηρήσουν έγχρωμες αναπαραστάσεις και να προσθέσουν χρώμα στο σχέδιο μιας φατνωματικής πλάκας παρατηρώντας το πρωτότυπο.

Το υπόλοιπο πρόγραμμα αφορούσε την λεπτομερειακή ανάλυση των σταδίων της επιστημονικής έρευνας, συντήρησης και αναστήλωσης των μνημείων.

Υπολογίζουμε ότι επάνω στην Ακρόπολη υπάρχουν 50.000 με 70.000 θραύσματα (μη συμπεριλαμβανομένων των πολύ μικρών), που προέρχονται από κτήρια και άλλες αρχιτεκτονικές διαμορφώσεις. Αναλύθηκαν οι αρχές καθώς και οι δυσκολίες της κατάταξής τους σε κατηγορίες. Επεξηγήθηκε ο τρόπος που καταρτίζεται και τηρείται το αρχείο των διάσπαρτων αρχιτεκτονικών μελών. Οι επισκέπτες προσπάθησαν να διακρίνουν στοιχεία του Δωρικού, Ιωνικού και Κορινθιακού ρυθμού στα χιλιάδες αρχιτεκτονικά μέλη που βρίσκονται στο χώρο, με τη βοήθεια του προσωπικού της Εφορείας και βάσει ενός διαγράμματος. Μια μετωπική φωτογραφία του ναού της Αθηνάς Νίκης κόπηκε ειδικά ώστε να προκύψει ένα Παζλ. Το παιδιά στην προσπάθειά τους να ανασυνθέσουν το παζλ αναγκάσθηκαν να παρατηρήσουν και να αναγνωρίσουν τις επί μέρους μορφές του ιωνικού ρυθμού. Προσπαθήσαμε αντιπαραθέτοντας επιλεγμένα A.M., να δώσουμε τη δυνατότητα στους μαθητές να διακρίνουν τη διαφορά στην κλίμακα και στην ποιότητα της επεξεργασίας.

Αναλύθηκαν οι μέθοδοι φωτογραφικής τεκμηρίωσης ενός μνημείου, καθώς και η σχεδιαστική τεκμηρίωση. Οι επισκέπτες μπορούσαν να συμμετάσχουν βοηθώντας τους Αρχιτέκτονες. Μπορούσαν να παρακολουθήσουν πώς γίνονται οι λεπτομερείς μετρήσεις πώς αναγράφονται στο σχέδιο, πώς τελικά ολοκληρώνεται ένα αρχιτεκτονικό σχέδιο υπό κλίμακα. Επίσης μπορούσαν να επεξεργασθούν όργανα ακριβείας που χρησιμοποιούνται στις διάφορες μετρήσεις.

Οι κύριες αιτίες και μορφές διάβρωσης των μαρμάρων αναλύθηκαν. Μαρμάρινα αρχιτεκτονικά μέλη επιλεγμένα επειδή είναι πολύ φθαρμένα τοποθετήθηκαν το ένα πλάι στο άλλο και οι επισκέπτες είχαν την ευκαιρία να εξετάζουν και να αναγνωρίζουν μόνοι τους το κάθε διαφορετικό πρόβλημα• προβλήματα από τη μόλυνση του περιβάλλοντος και την όξινη βροχή, την οξείδωση και διαστολή των σιδερένιων στοιχείων στηρίξεως ή συνδέσεως, φθορές από μικροοργανισμούς, από τις ρίζες των φυτών, από τα περιττώματα των πουλιών, από βανδαλισμούς, βομβαρδισμούς, πυρκαγιά και από συνδυασμούς όλων αυτών παρουσιάσθηκαν ανάγλυφα στα μάτια των επισκεπτών.

Οι ειδικοί επιστήμονες, έδειχναν τις μεθόδους καθαρισμού και συντήρησης, τον ειδικό εξοπλισμό, τα χημικά μέσα που χρησιμοποιούν. Οι επισκέπτες μπορούσαν να δουν μέσα από ένα στερεοσκοπικό μικροσκόπιο ένα ειδικά επιλεγμένο διαβρωμένο κομμάτι μαρμάρου. Ειδικές μελέτες για την αντιμετώπιση των φθορών αναλύθηκαν, όπως τα διαγράμματα της διάβρωσης των μετωπών, η αντισεισμική μελέτη κ.α.

Αναλύθηκαν οι αρχές που τηρούνται κατά την επέμβαση στα μνημεία της Ακροπόλεως, τα άρθρα της Χάρτας της Βενετίας με ιδιαίτερη έμφαση στην αρχή της αναστρεψιμότητας.

Η απόφαση της Επιτροπής για τη συντήρηση των Μνημείων της Ακροπόλεως είναι να τοποθετήσει στην αρχική τους θέση τα κομμάτια που βρίσκονται σκορπισμένα στο χώρο, τα αρχιτεκτονικά μέλη που είχαν τοποθετηθεί από προηγούμενους αναστηλωτές σε λάθος θέση στο κτήριο, καθώς και τα αρχιτεκτονικά μέλη που βρίσκονται σε Μουσεία ανά τον κόσμο. Τα στοιχεία που θα αντικαταστήσουν χαμένα τμήματα του μνημείου πρέπει να διακρίνονται από τα αυθεντικά για να μη δημιουργούν ψευδείς εντυπώσεις, δεν πρέπει όμως να είναι πολύ διαφορετικά στην μορφή ή στο χρώμα, δεν πρέπει να διασπούν την αρμονία του μνημείου. Αυτά τα μαρμάρινα «αντίγραφα» ενός χαμένου αρχιτεκτονικού μέλους γίνονται με λήψη εκμαγείου και στη συνέχεια αντιγραφή του εκμαγείου σε μάρμαρο με τη βοήθεια σημειοθέτη ή αυτόματα με μηχανή γλυπτικής αντιγραφής. Παρουσιάστηκε επίσης η συγκόλληση του αρχαίου κομματιού με το σημερινό συμπλήρωμα με τη βοήθεια οπλισμού από τιτάνιο. Τα αντίγραφα των αρχιτεκτονικών μελών που σήμερα βρίσκονται σε Μουσεία, γίνονται χυτά από ειδικό λευκό τσιμέντο. Οι επισκέπτες προσπάθησαν να διακρίνουν στις όψεις του Ερεχθείου, τα αρχαία μέλη, τα αντίγραφα κομματιών που έχουν χαθεί και τα αντίγραφα των πρωτοτύπων γλυπτών που σήμερα βρίσκονται σε Μουσεία.

Τέλος οι προτάσεις για την Αναστήλωση των Μνημείων παρουσιάστηκαν και αναλύθηκαν με συνεχή αναφορά στην παρούσα κατάσταση των μνημείων.

Το πρόγραμμα «Μία Μέρα στην Ακρόπολη» σχεδιάστηκε από τους Μ. Κορρέ, Ν. Τογανίδη και Κ. Χατζηασλάνη. Η προετοιμασία του απαιτεί τη συνεργασία περίπου 50 ατόμων διαφορετικών ειδικοτήτων. Γίνεται μια φορά τον χρόνο, την Άνοιξη και διαρκεί 4 με 5 ώρες. Για να υπάρξει μεγαλύτερη ωφέλεια από το πρόγραμμα, πρέπει οι μαθητές να έρχονται κατάλληλα προετοιμασμένοι από το σχολείο τους και ακόμη να επεξεργάζονται μετά την επίσκεψή τους τις διάφορες πληροφορίες που θα έχουν λάβει.

Τα προγράμματα αυτά δεν έχουν στόχο να αντικαταστήσουν τη διδασκαλία και τον εκπαιδευτικό. Εμείς απλώς δίνουμε ορισμένα στοιχεία και θίγουμε ορισμένα θέματα που θεωρούμε χρήσιμα και προσιτά για το μαθητή. Ο εκπαιδευτικός θα αξιολογήσει τα στοιχεία αυτά και ανάλογα με την ειδικότητά του, με την τάξη στην οποία διδάσκει, τους συγκεκριμένους στόχους που έχει, θα τα αναπτύξει ή θα τα περιορίσει. Ο εκπαιδευτικός έχει την πείρα του μαθήματος και των μαθητών. Αυτός είναι υπεύθυνος για το μάθημα, αυτός λοιπόν θα επιλέξει τα στοιχεία που θα καταρτίσουν το μάθημά του.

Πιστεύουμε ότι, ακριβώς η πείρα των ανθρώπων στους οποίους απευθύνεται το πρόγραμμα είναι ο κυριότερος παράγων που θα μας βοηθήσει να το βελτιώσουμε. Για αυτό στην αρχή κάθε σχολικού έτους θα οργανώνουμε στο Κέντρο Μελετών Ακροπόλεως μία συνάντηση όπου ομιλητές θα είναι οι εκπαιδευτικοί που συμμετείχαν την προηγούμενη χρονιά στα προγράμματά μας. Το θέμα είναι πάντα η εργασία του εκπαιδευτικού πριν από το πρόγραμμα ή την επίσκεψη, η εργασία του κατόπιν, οι απόψεις των μαθητών, στατιστικά αποτελέσματα, πιθανά εικαστικά αποτελέσματα και προτάσεις για βελτίωση των προγραμμάτων που υπάρχουν ή για νέα προγράμματα. Θεωρούμε πολύτιμη τη συνεργασία αυτή που ελπίζουμε ότι θα μας δώσει την ευκαιρία να καλυτερέψουμε τα προγράμματα επειδή πιστεύουμε ότι μια στενότερη επαφή με την τέχνη και την ιστορία της κλασικής εποχής δεν πρέπει να είναι το προνόμιο των λίγων μόνο ειδικών επιστημόνων αλλά και κάθε ανθρώπου που ενδιαφέρεται να τη γνωρίσει.

ΚΟΡΝΗΛΙΑ ΧΑΤΖΗΑΣΛΑΝΗ:
Αρχιτέκτων - Αρχαιολόγος

<<Προηγούμενο - Επόμενο

[ Πίσω ]