|
Η χαρακτική: σύντομα ιστορικά στοιχείο και ορισμένες πρακτικές υποδείξεις για τη δουλειά στο σχολείο |
|
|
|
21.06.09 |
|
Σελίδα 1 από 3
Ο πρωτόγονος άνθρωπος εκφράστηκε χαράζοντας ζώα ή ανθρώπους στους
βράχους των σπηλαίων χωρίς φυσικά να είμαστε σίγουροι αν προηγήθηκε
αυτός ο τρόπος έκφρασης από το λόγο. Για πολλούς αιώνες η χάραξη
περιορίστηκε στην πέτρα για σκοπούς διακοσμητικούς και στη συνέχεια
χρησιμοποιήθηκε το ξύλο.
Τα πρώτα τυπώματα γίνονται πάνω στο ύφασμα. Χάραγμα τυπωμένο σε χαρτί δεν έχουμε, μια και το υλικό αυτό ήταν άγνωστο στην αρχαιότητα.
Εφευρέτης του χαρτιού αναφέρεται ο Κινέζος Τσάι Τουν στα τέλη του 2ου μ.Χ. αιώνα. Το χαρτί για πολλούς αιώνες μένει γνωστό μόνο στην Κίνα. Τον 8ο αιώνα Κινέζοι αιχμάλωτοι διδάσκουν την κατασκευή χαρτιού στους Άραβες. Είναι όμως ήδη γνωστή στην Κορέα και Ιαπωνία.
Το 12ο αιώνα γίνεται γνωστή στη Δυτική Ευρώπη και σιγά - σιγά σ’ όλο τον κόσμο.
Το 1817 ο Γερμανός Βέλτερ σκέπτεται τη βιομηχανική παραγωγή χαρτιού. Η πρώτη χαρτομηχανή γίνεται από το Νικόλαο Λουδοβίκο Ρομπέρ — σήμερα αυτή η χαρτομηχανή έχει φθάσει σε τέτοια τελειότητα ώστε μας δίνει 900 εκατομμύρια τ. μ. χαρτιού την ημέρα.
 Στα τέλη του Μεσαίωνα εμφανίζεται στον ευρωπαϊκό χώρο η ξυλογραφία. Οι ξυλογραφίες συνοδεύουν κυρίως χειρόγραφα. Οι καλόγεροι στα μοναστήρια κάνουν ξυλογραφίες με εικόνες αγίων που τις πουλούν στους προσκυνητές για φυλαχτά.
Λίγο αργότερα οι ξυλογραφίες στολίζουν παραμύθια και λαϊκά αναγνώσματα.
Για πολλούς αιώνες η ξυλογραφία συνεργάζεται με την τυπογραφία. Οι τεχνίτες χαράκτες βρίσκουν νέους τρόπους χάραξης. Κυκλοφορούν εκδόσεις σε χιλιάδες αντίτυπα, όπου το κείμενο και η εικόνα είναι χαραγμένα στην ίδια πλάκα.
Η κυριαρχία της ξυλογραφίας διαρκεί ως το τέλος του 16ου αιώνα δηλαδή ως τη στιγμή που οι εκδότες στρέφονται στη χαλκογραφία.
Τα βιβλία μέχρι τότε ήταν χειρόγραφα. Τώρα οι τεχνίτες χαράκτες χαράζουν τη σελίδα (ανάποδα για να τυπωθεί ορθά) και έτσι τυπώνονται εκδόσεις που μιμούνται τα χειρόγραφα. Δυστυχώς αυτά τα βιβλία δεν γράφουν ούτε πού έγιναν ούτε από ποιους γιατί ήταν παράνομα.
Τώρα απ’ τα χέρια των τεχνιτών έρχεται στα χέρια των καλλιτεχνών. Με την ξυλογραφία ασχολούνται ο Άλμπερ Ντύρερ, Λούκας Κράναχ, ο Αλτόρφερ και άλλοι.
Το 17ο αιώνα εμφανίζεται η έγχρωμη ξυλογραφία.
Έτσι επανέρχεται η χαμένη αίγλη της ξυλογραφίας του 18ου αιώνα. Επινοήθηκε η χάραξη σε όρθιο ξύλο (ξύλο κομμένο κόντρα στα νερά του) δύσκολη η χάραξη μα οι δυνατότητες αντοχής είναι μεγαλύτερες από αυτές του πλάγιου ξύλου.
Ο Ροντέν ιδρύει την εταιρεία Γάλλων ζωγράφων και χαρακτών που παρασύρει στη χαρακτική τους Ρενουάρ, Λωτρέκ, Σεζάν, Μπονάρ, Πισσαρό, Ντελωνέ.
Ο Λωτρέκ επινόησε την έγχρωμη λιθογραφία, ο Γκωγκέν ανανεώνει την ξυλογραφία κι όλοι μαζί συντελούν στην ανάπτυξη της χαρακτικής.
Η χαρακτική πια βρίσκεται στα χέρια των ζωγράφων χαρακτών και τους βοήθα να εκφραστούν σαν καλλιτέχνες.
Στην ξυλογραφία έχουμε το όρθιο ξύλο και το πλάγιο.
Όρθιο όταν ο κορμός κόβεται κάθετα και πλάγιο όταν δημιουργούνται πλάκες κομμένες με τη φορά που έχουν τα νερά του ξύλου.
Η χαρακτική στο σχολείο
Στο σχολείο βέβαια αντικαθιστούμε τις πλάκες του ξύλου με λινόλεουμ, απλοποιώντας την τεχνική μεταφοράς ενός σχεδίου στην επιφάνεια του λινόλεουμ.
Δίνουμε στα παιδιά λιπαρά λευκά μολύβια, τους υαλογράφους και τα αφήνουμε να ζωγραφίσουν κατ’ ευθείαν στο λινόλεουμ, τονίζοντας ότι το σχέδιο θα βγει το δεξιό, αριστερό.
|
