Το τύπωμα στο σχολείο - Ένωση Εκπαιδευτικών Εικαστικών Μαθημάτων

Μέσα στο ετήσιο πρόγραμμα το τύπωμα θα μπορούσε να καταλάβει ένα μερίδιο ίσο με άλλες σημαντικές δραστηριότητες όπως η ζωγραφική, η πλαστική κ.α. γιατί όπως θα φανεί στη συνέχεια έχει πάρα πολλές δυνατότητες για εικαστικό έργο, σε πολλά μάλιστα αντίτυπα, και ανοίγει νέους ορίζοντες δημιουργικότητας.
Στη διαδικασία του τυπώματος υπάρχουν συνήθως οι εξής φάσεις:

1. Επιλογή του υλικού
2. Επιλογή της ιδέας (ή αντίστροφα)
3. Εικαστική διαμόρφωση της επιφάνειας, που θα δώσει τα αντίτυπα (π.χ. σχεδίαση -χάραξη ή κόψιμο-κόλλημα κ.λπ.)
4. Χρωμάτισμα της επιφάνειας με το ή τα κατάλληλα χρώματα.
5. Απλό ή σύνθετο τύπωμα του αντίτυπου.

Το γεγονός ότι συχνότατα υπάρχει η μικρή αυτή αλυσίδα διαδικασιών, φέρνει αυτό το είδος τέχνης σε μειονεκτική θέση σε σχέση με άλλα είδη, αλλά μας αποζημιώνει με το γεγονός ότι δίνει τη δυνατότητα, μετά τη δημιουργία του πρωτότυπου εικαστικού έργου, να τυπώνουμε σε σύντομο χρονικό διάστημα μεγάλη σειρά αντιτύπων και μάλιστα με χρωματικές ή (ανάλογα με το υλικό) και συνθετικές διαφορές μεταξύ τους. Τα είδη τυπώματος που περιγράφονται παρακάτω, έχω επεξεργασθεί λαμβάνοντας υπόψη και τις γνωστές τεχνικές στα πλαίσια του μαθήματος αισθητικής αγωγής της Μαρασλείου Παιδαγωγικής Ακαδημίας (Φ. Γρυπάρης: Αισθητική αγωγή — Εφαρμογές των εικαστικών τεχνών στο Νηπιαγωγείο και στο Δημοτικό, εκδ. Φαέθων, Αθήνα 1986 σ. 25).

Κύρια και απλά είδη τυπώματος είναι τα εξής:

Α. Τύπωμα με σφραγίδα.

Το εικαστικά διαμορφωμένο αντικείμενο έχει μικρή επιφάνεια και χρωματίζεται: με πινέλο ή σε άμεση επαφή με το χρώμα (αυτοσχέδιο ταμπόν).

Είδη σφραγίδων.

1. Παίρνουμε ένα τυχαίο μικρό αντικείμενο ή κάποιο με ενδιαφέρον σχήμα: μια γομολάστιχα, το πίσω του μπικ, καπάκι μαρκαδόρου, ένα τυχαίο κομματάκι από φελιζόλ και βουτώντας το στο χρώμα ή σε «ταμπόν» υγρού αφρολέξ με χρώμα τέμπερας, κάνουμε σειρά τυπωμάτων σε γεωμετρικά ή παραστατικά σχήματα. Αποτέλεσμα: μονόχρωμη ή πολύχρωμη σύνθεση διακοσμητική ή παραστατική. Χρώματα: πλαστικά, τέμπερες ή χρώματα τυπογραφικά.

2. Κόβουμε ένα μικρό κομμάτι φελιζόλ (τετράγωνο π.χ. 5x5 χιλ. παραλληλόγραμμο 5x10 χιλ. κυκλικό διαμ. 5 χιλ. ή άλλου σχήματος) και χρωματίζοντάς το όπως πριν, με συνεχόμενα επαναληπτικά τυπώματα μπορούμε να πετύχουμε ωραία διακοσμητική σύνθεση ή παραστατική (τοπίο ή ό,τι άλλο) χρώματα πλαστικά, τέμπερες ή χρώματα τυπογραφικά.

3. Παίρνουμε ένα φρούτο (μήλο, αχλάδι, κ.λπ.) ή λαχανικό (κουνουπίδι κ.α.) το κόβουμε έτσι, ώστε η τομή να δίνει ένα ενδιαφέρον σχήμα, τη χρωματίζουμε με ένα ή περισσότερα χρώματα συγχρόνως και κάνουμε συνθέσεις συνήθως διακοσμητικές σε χαρτί λευκό ή έγχρωμο. Ωραία σουβέρ, τραπεζομάντιλα κ.α. διακοσμητικές εφαρμογές σε ύφασμα (με ειδικά πυκνόρρευστα χρώματα για ύφασμα μπορούν να γίνουν με αυτήν ή και άλλες τεχνικές τυπώματος ακόμα και από πολύ μικρά παιδιά).

4. Κόβουμε μια πατάτα εγκάρσια ή ένα κομμάτι φελιζόλ ή μεγάλο κομμάτι φελλού, ώστε να δημιουργήσουμε επίπεδη επιφάνεια σε μια πλευρά σχεδιάζουμε πάνω σ’ αυτό το επίπεδο ένα σχήμα γεωμετρικό, διακοσμητικό ή παραστατικό π.χ. σπίτι, δέντρο, άνθρωπο. Αφαιρούμε με κόφτη ότι υπάρχει γύρω από το σχέδιο και έχουμε έτσι μια αυτοσχέδια σχηματοποιημένη σφραγίδα. Με πινέλα χρωματίζουμε με ένα ή περισσότερα χρώματα τη σφραγίδα μας και τυπώνουμε. Με την επανάληψη των γεωμετρικών σχημάτων έχουμε συνήθως διακοσμητική σύνθεση, ενώ με την επανάληψη των παραστατικών στοιχείων σπίτι, δέντρο κ.λπ. έχουμε τοπίο ή άλλη συγκεκριμένη σύνθεση. Με σφραγίδες-γράμματα μπορούμε να έχουμε λέξεις ή ολόκληρες φράσεις και κείμενα. Η πατάτα χρωματίζεται με πλαστικά χρώματα ή τέμπερες δυστυχώς σε δύο-τρεις μέρες συρρικνώνεται και δεν μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί. Το φελιζόλ διατηρείται αρκετό χρόνο αναλλοίωτο και μπορεί να χρωματιστεί με πλαστικά χρώματα, τέμπερες ή τυπογραφικά μελάνια.

Σημ.: Εάν σκαλιστεί και αφαιρεθεί το εσωτερικό του σχεδίου π.χ. το σπιτάκι, τότε τυπώνεται το πλαίσιό του αλλά το σπιτάκι μένει άχρωμο αυτό το είδος τυπώματος το λέμε «αρνητικό».

Προηγούμενο - Επόμενο>>

[ Πίσω ]