Παρουσίαση νέων εκδόσεων - Ένωση Εκπαιδευτικών Εικαστικών Μαθημάτων

Το βιβλίο εκδόθηκε ως βοήθημα για τους σπουδαστές του Παιδαγωγικού τμήματος Δημοτικής εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Αθηνών. Δημοσιεύουμε παρακάτω το μέρος με τίτλο Ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟΣ ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΚΑΙ ΟΙ ΣΤΟΧΟΙ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΤΙΚΗΣ ΑΓΩΓΗΣ, από το κεφ. «ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ»

Ο παιδαγωγικός χαρακτήρας της τέχνης, εξ αιτίας της ιδιαιτερότητας της φύσης της σε σχέση με τα άλλα μαθήματα, συγκεντρώνει τόσα θετικά στοιχεία που δεν επιτρέπουν την υποκατάστασή της στην εκπαίδευση από κανένα άλλο γνωστικό αντικείμενο, ακριβώς επειδή απευθύνεται σε ξεχωριστές νοητικές λειτουργίες του ανθρώπου.

Η δημιουργία δεν καλύπτει έναν από τους πολλούς τομείς της δραστηριότητας του ανθρώπου, αλλά αποτελεί από μόνη της ξεχωριστή πνευματική λειτουργία. ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΕΝΑ ΜΕΡΟΣ ΤΟΥ ΔΙΩΝΥΜΟΥ ΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΝΗΣ ΥΠΑΡΞΗΣ.

Της ανθρώπινης ύπαρξης που βρίσκει την ολοκλήρωσή της μόνο μέσα από την ισόρροπη ανάπτυξη των αντίθετων και αλληλοσυμπληρούμενων ιδιοτήτων της, που εκφράζονται μέσα από την επιστήμη και την τέχνη.

Έτσι, η προαγωγή τους μέσα από την παρεχόμενη εκπαίδευση πρέπει να ακολουθεί παράλληλη πορεία, γιατί «Δεν υπάρχει βαρύτερο αμάρτημα κατά του πνεύματος από το να μην ξέρουμε να είμαστε ολοκληρωμένοι». (Σαρλ Λαλό, Αισθητική).

Ανεξάρτητα από την αισθητική αξία του παιδικού έργου, τα θετικά από εκπαιδευτική άποψη στοιχεία της διδασκαλίας της τέχνης, εμπεριέχονται στην ίδια τη δημιουργική διαδικασία σαν λειτουργία. Και αυτό συμβαίνει γιατί στην πορεία για την πραγμάτωση του έργου του, το παιδί κινητοποιεί τη Γνώση, τη Φαντασία, τον Ψυχισμό και τη Δεξιότητά του, αφού δε σταματά στο στάδιο της νοητικής σύλληψης αλλά είναι υποχρεωμένο να ολοκληρώσει μορφολογικά τις προθέσεις του, να δώσει στη σκέψη του συγκεκριμένη μορφή.

Αυτό εξ άλλου αποτελεί και το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό της τέχνης σε σχέση με τις άλλες πνευματικές λειτουργίες του ανθρώπου: ότι καθώς είναι αναπόσπαστα δεμένη με την πράξη, συνιστά παραγωγική δύναμη.

(Πλάτωνα, Σοφιστής).

Από όλες δε τις μορφές της τέχνης, μόνο οι εικαστικές καθιστούν το έργο τους ορατό και υλικά αισθητό. Συνοψίζοντας, μπορούμε να πούμε ότι επειδή το έργο-δημιούργημα του παιδιού δεν είναι απλά και μόνο αισθητική μορφή, αλλά και νοητική σύλληψη και θέμα και μεθοδολογία και, τέλος, πράξη, η δημιουργική διαδικασία αποτελεί από παιδαγωγική άποψη ιδιαίτερα σημαντικό παράγοντα ολοκλήρωσης της παιδικής προσωπικότητας και παράλληλα επιτρέπει στο δάσκαλο να σχηματίσει μια πιο αντικειμενική και ολοκληρωμένη άποψη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών κάθε παιδιού. Άποψη που δεν θα βασίζεται στο επίπεδο κατάκτησης ενός γνωστικού αντικειμένου όπως λίγο ή πολύ συμβαίνει στο εκπαιδευτικό μας σύστημα με τα άλλα μαθήματα, αλλά και στον συναισθηματικό του κόσμο.

Ο κύριος στόχος λοιπόν του εκπαιδευτικού σε ότι αφορά στη διδασκαλία της τέχνης, ο στόχος προς τον οποίο θα πρέπει να κατευθύνονται όλες του οι προσπάθειες, είναι η μύηση του νέου ανθρώπου στη δημιουργική διαδικασία μέσα πάντοτε από την πράξη• Τέλος, είναι ίσως ενδιαφέρον να σημειώσουμε ότι αντίθετα από ό,τι γενικά πιστεύεται, όταν η τέχνη διδάσκεται από σωστά εκπαιδευμένους δασκάλους, πετυχαίνει ένα υψηλότατο ποσοστό συμμετοχής των μαθητών γιατί σαν δημιουργία που είναι, επιτρέπει πολλαπλότητα σωστών «λύσεων», άπειρες προσωπικές εκδοχές του ίδιου θέματος απόλυτα συνεπείς και αιτιολογημένες. Για το λόγο αυτό, το παιδί ελευθερώνεται από το φόβο της απόρριψης του έργου του από τον δάσκαλο (το παιδικό έργο επιδέχεται προσεκτική κριτική ΠΟΤΕ όμως απόρριψη) που έχει ανασταλτική επίδραση πολλές φορές στη συμμετοχή των ευαίσθητων παιδιών στη διδασκαλία των άλλων μαθημάτων.

<<Προηγούμενο - Επόμενο

[ Πίσω ]