Οι Επιστήμες και οι τέχνες, τα πολιτισμικά χνάρια του ανθρώπου στην ιστορική διαδρομή του, έχουν πορεία παράλληλη, αλλά συχνά διασταυρώνονται ή και ενώνονται και δημιουργούν θαυμαστές παραγωγές.
Η περιέργεια και το ενδιαφέρον για το μη γνώριμο και οικείο, ο καλπασμός της φαντασίας σε νέα πράγματα και ιδέες, η ανάγκη της κατανόησης, της γνώσης και της καταχώρησής της σφράγισαν την προσπάθεια του ανθρώπου και έδωσαν αποτελέσματα που εκπλήσσουν με την επινοητικότητα και τη δημιουργική τους δεινότητα.
Την παρατήρηση, το πείραμα, τη γνωστική διαδικασία, την έκφραση της σκέψης, των ιδεών και των συναισθημάτων, είναι το σύνολο των στοιχείων που διαχειρίζεται η εκπαίδευση. Πρόθεση και στόχος είναι να γαλουχήσει τους νέους ανθρώπους με τα πολιτισμικά αγαθά και να τους δώσει ευκαιρίες να κτίσουν ολοκληρωμένες προσωπικότητες, να αναπτυχθούν σε άτομα με συνείδηση και ευθύνη του κοινωνικού τους ρόλου. Η γενική εκπαίδευση με τα διάφορα γνωστικά αντικείμενα τα οποία αντιστοιχούν στις επιστήμες και τη γραμματολογία, στην πορεία της, διατύπωσε προβληματισμούς τους οποίους προσπάθησε να απαντήσει ή να λύσει μέσα από τις τέχνες. Οι προτεραιότητες τις οποίες θέτει ήταν και είναι σύμφωνες με τις ανάγκες των εποχών, που είναι μια συνάρτηση των κοινωνικών αιτημάτων, αλλά και των επιστημονικών και τεχνολογικών επιτευγμάτων. Το ζητούμενο είναι πάντα η ανάπτυξη και η καλλιέργεια των πνευματικών και σωματικών ικανοτήτων και δεξιοτήτων του νέου ανθρώπου. Στην εκπαίδευση και μέσα από τις τέχνες, προσεγγίζεται ο στόχος της πολύπλευρης ανάπτυξης με την καλλιέργεια της φαντασίας, που ενισχύει τη δημιουργική ικανότητα, την αισθητική ευαισθητοποίηση, η οποία πραγματοποιείται μέσα από την καλλιτεχνική εμπειρία και πράξη, και την ανάπτυξη της κριτικής ικανότητας, μέσα από τη μάθηση, τη γνώση, την αξιολόγηση των πληροφοριών αλλά και την αυτό-αξιολόγηση των προσωπικών αποτελεσμάτων. Οι συνιστώσες αυτές, προσδίδουν ένα χαρακτήρα διεπιστημονικότητας στην εκπαιδευτική διαδικασία και στον τρόπο προσέγγισης της τέχνης σε ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα.
Στη συνοπτική εικόνα των παραπάνω σχολιασμών για τη σχέση των επιστημών, των γραμμάτων και των τεχνών, της εκπεφρασμένης δηλαδή σκέψης και δράσης του ανθρώπινου είδους, βλέπουμε ότι η ιστορική πορεία και εξέλιξη του ανθρώπου φανερώνει μια προσπάθεια να κατανοήσει τον κόσμο που τον περιβάλλει, να τον γνωρίσει και να τον ερμηνεύσει, να επέμβει σε αυτόν και να τον ελέγξει, να αποτυπώσει τις εντυπώσεις, τις σκέψεις και τους προβληματισμούς του σχετικά με αυτόν. Η ανακάλυψη και η επινόηση τον γοητεύει, τον συγκινεί. Η δημιουργία και το επιτυχημένο αποτέλεσμα τον καθιστά παραγωγικό. Ποιες από τις ικανότητες και τις καταστάσεις αυτές χαρακτηρίζουν μόνο τις επιστήμες και ποιες αφορούν μόνο τις τέχνες; Στην πραγματικότητα οι ικανότητες και οι καταστάσεις σχετίζονται αλλά και αφορούν κάθε μορφή ανθρώπινης προσπάθειας, που τόσο στο παρελθόν, όσο και στο παρόν άνθισαν, έδωσαν καρπούς, έδωσαν πολιτισμούς. Από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας, άνθρωποι των τεχνών, εμψυχωτές αντικειμένων, θαυματοποιοί, χρησιμοποίησαν επιστημονικές τεχνικές, δηλαδή προβληματισμό, σκέψη, ανακάλυψη, επινόηση και δημιούργησαν θαυμαστά αντικείμενα όπως αυτά του Φίλωνα στους ελληνιστικούς χρόνους ή του Ήρωνα του Αλεξανδρέα.
[Απόσπασμα από το άρθρο]
Δρ. Τιτίκα Σάλλα:
Zωγράφος, Xαράκτρια Επίκ. Καθηγήτρια της ΑΣΚΤ στη Διδακτική της Τέχνης
|
