Ο «αντί 309» και η διδασκαλία της Τέχνης στα σχολεία - Ένωση Εκπαιδευτικών Εικαστικών Μαθημάτων

Φαινομενική διεύρυνση - ουσιαστική συρρίκνωση της Εικαστικής Παιδείας Μια σημαντική καινοτομία σ' ότι αφορά τη διδασκαλία της Τέχνης εισάγεται με το Σχέδιο Νόμου, το γνωστό σαν «αντί 309», για την Πρωτοβάθμια και Δευτεροβάθμια Εκπαίδευση. Και συγκεκριμένα, ότι «η διδασκαλία στα Δημοτικά σχολεία μαθημάτων Φυσικής Αγωγής, Μουσικής, Ξένων Γλωσσών και Καλλιτεχνικών Μαθημάτων μπορεί να ανατίθεται, εκτός από τους δασκάλους και σε εκπαιδευτικούς της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και σε ειδικούς εκπαιδευτικούς που έχουν τα αντίστοιχα επιστημονικά προσόντα» (άρθρο 9, παρ. 9. Οι υπογραμμίσεις δικές μας).

Φαινομενικά μια τέτοια αλλαγή στα μέχρι τώρα ισχύοντα, διευρύνει τον ορίζοντα της Εικαστικής Παιδείας, αφού προβλέπει ότι η διδασκαλία των Καλλιτεχνικών μαθημάτων θα γίνεται από καλλιτέχνες όχι μόνο στη Δευτεροβάθμια αλλά και την Πρωτοβάθμια Εκπαίδευση, δίνοντας υποτίθεται τη δυνατότητα να διαμορφωθούν έτσι πιο σωστά αισθητικά οι μαθητές απ' το Δημοτικό σχολείο.

Είναι αλήθεια πως επιθυμία όλου του καλλιτεχνικού κόσμου, θα ήταν η αισθητική και καλλιτεχνική αγωγή των μαθητών να γίνεται όσο το δυνατό πιο συστηματικά και υπεύθυνα απ' τα πρώτα τους κιόλας βήματα, όχι μόνο απ' το Δημοτικό σχολείο αλλά κι από το Νηπιαγωγείο ακόμα.

Δεν χωρά αμφιβολία, πως κάτι τέτοιο αν ήταν δυνατό θα δημιουργούσε τις πιο καλές προϋποθέσεις για να στερεωθεί η αγάπη των παιδιών στις Εικαστικές Τέχνες και στο καλλιτεχνικό δημιούργημα, για να αναπτυχθούν οι δημιουργικές τους ροπές, και για να εμπεδωθούν πολύ καλύτερα στη συνέχεια οι καλλιτεχνικές γνώσεις.

Αν όμως είναι επιθυμία του καλλιτεχνικού κόσμου και ανάγκη για την παιδεία μας να υλοποιηθεί κάποτε ένας τέτοιος προσανατολισμός, εξίσου και μεγαλύτερη από πολλές απόψεις ανάγκη αποτελεί η πραγματική επάνδρωση της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, η πραγματική κατοχύρωση και ανάπτυξη της Καλλιτεχνικής Παιδείας στη Μέση Εκπαίδευση.

Εκεί δηλαδή όπου ήδη, παρ’ όλες τις συσσωρευμένες δυσκολίες, οι καλλιτέχνες καθηγητές έχουν αρχίσει με μεγάλες προσπάθειες να χτίζουν κάποιο οικοδόμημα, όπου παρά τα εμπόδια που η ίδια η Πολιτεία έθεσε συχνά μπροστά τους παράγουν κιόλας ένα αξιόλογο έργο, διαμορφώνοντας επίπονα τις βάσεις της αισθητικής και καλλιτεχνικής αγωγής των παιδιών.

Αν αυτό το δυναμικό, αντί να πολλαπλασιαστεί, αντί να ενισχυθεί, αντί να διευκολυνθεί στη διεκπεραίωση του έργου του στη Μ. Εκπαίδευση, διασπαρθεί στα Δημοτικά σχολεία, αν οι δραστηριότητες των καθηγητών καλλιτεχνών κατακερματιστούν από Γυμνάσιο-Λύκειο σε Δημοτικό και τανάπαλιν, τότε το παραγόμενο αυτό έργο θα ατονήσει αναπόφευκτα και η υπόθεση της Καλλιτεχνικής Παιδείας αντί να βελτιωθεί πολύ φοβούμαστε πως ολοκληρωτικά θα χαντακωθεί.

Με τις τωρινές προϋποθέσεις, το να διδάσκουν οι καθηγητές-καλλιτέχνες στα Γυμνάσια και Δημοτικά σχολεία, πρακτικά σημαίνει να αρχίσουμε να γκρεμίζουμε ότι καταφέραμε να χτίσουμε στη Μέση Εκπαίδευση χωρίς να μπορούμε σε καμιά περίπτωση στη Δημοτική Εκπαίδευση να προσφέρουμε ανάλογα πράγματα.

Γιατί αν ήδη στη Μέση Εκπαίδευση ο αριθμός των διδασκόντων-καλλιτεχνών είναι ασήμαντος

(214 άτομα καλύπτουν σήμερα τη Μ. Εκπαίδευση ενώ 240 είναι το σύνολο των οργανικών θέσεων που προβλέπει ο αντί 309) και υπάρχουν επομένως εκεί μόνο από τη σκοπιά αυτή τεράστια κενά, πόσο μάλλον ασήμαντος μέλει να είναι για τη Δημοτική Εκπαίδευση ο αριθμός των διδασκόντων, και πόσο χειρότερη ποιότητα διδασκαλίας θα παρέχεται αν διδάσκουν ταυτόχρονα οι ίδιοι καλλιτέχνες κι εδώ κι εκεί.

Μόνο η μαζική εισδοχή στην εκπαίδευση ενός ασύγκριτα μεγαλύτερου από τον υπάρχοντα ήδη αριθμό εκπαιδευτικών καλλιτεχνών θα μπορούσε να οδηγήσει σε παρόμοιες λύσεις, όπως αυτές που προτείνονται στον «αντί 309» — κάτι τέτοιο όμως είναι απόλυτα αδύνατο όχι μόνο για το σήμερα αλλά και για πολλά χρόνια στο μέλλον.

Αν θέλουμε πραγματική ανάπτυξη της Καλλιτεχνικής Παιδείας, η μοναδική ρεαλιστική λύση είναι η κάλυψη των ήδη υπαρχόντων τεράστιων κενών στη Μέση Εκπαίδευση. Εκεί θα όφειλαν να στραφούν οι αρμόδιοι, διευρύνοντας θαρραλέα τον αριθμό των οργανικών θέσεων των καθηγητών καλλιτεχνών και όχι μειώνοντας πραχτικά παραπέρα τον αριθμό αυτό.

Το σχέδιο νόμου του «αντί 309» οδηγεί κάτω απ' αυτές τις προϋποθέσεις όχι στη διεύρυνση της Εικαστικής Παιδείας αλλά στη συρρίκνωσή της.

Επειδή ακριβώς μας ενδιαφέρει και πονούμε για την Καλλιτεχνική Παιδεία, επειδή θέλουμε την προαγωγή της και ότι την υποβάθμισή της, επειδή θέλουμε την πρόοδο και την ανάπτυξή της και όχι την οπισθοδρόμηση και το χαντάκωμά της, επειδή θέλουμε να παράγουμε έργο και όχι να μισθοδοτούμαστε για μια δουλειά χωρίς πραγματικό αντίκρισμα, επειδή θέλουμε να παρέχουμε σωστή Εικαστική Παιδεία, θεωρούμε λαθεμένο τον προσανατολισμό του «αντί 309» σ' ότι αφορά την αντιμετώπιση των προβλημάτων της Καλλιτεχνικής Εκπαίδευσης σήμερα, και θα εργαστούμε για να αποτραπεί η υιοθέτηση και εφαρμογή του.

ΤΟ Δ.Σ. ΤΗΣ ΕΝΩΣΗΣ ΚΑΘΗΓΗΤΩΝ ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΙΚΩΝ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ

[ Πίσω ]